72.000 CỮ NHÂN THẤT NGHIỆP VÀ NGÀNH GIÁO DỤC SẼ GIÃI QUYẾT THẾ NÀO?

Hiện tượng sinh viên ra trường kiếm không ra công ăn việc làm, rồi đành đăng ký học tiếp lên thạc sĩ, là chuyện thường tình ở các nước Âu Mỹ. Số này đã lên 20%. Cái mà các nước Âu Mỹ đang lo sốt vó, đó là số sinh viên ra trường nợ nhà nước tiền vay đi học đã khá lớn. Ở Mỹ, sinh viên nợ nhà nước vào khoảng 2.000 tỉ đô. Một con số kinh khủng: 40 triệu tỉ đồng VN, 8 lần GDP của VN. Do đó, vấn đề của VN không đến nỗi nghiêm trọng.

Theo Thiện mỗ nhận thấy, thì trong số 72.000 cữ nhân này, phần lớn là các con em ở các tĩnh, các vùng quê, thuộc thành phần nông dân, muốn đi học cao để khỏi làm nông dân cực khổ. Do đó, họ muốn ở lại thành thị, không muốn về lại quê.

Ngoài ra, người ta dạy cho sinh viên ra trường cái tâm lý là xách bằng đi xin việc, sau khi tốt nghiệp. Vậy ai là người tạo công ăn việc làm cho ta. Các công ty đa quốc gia như IBM, Intel, Honeywell, Oracle, hoặc các công ty FDI? Không phải chỉ ở VN đâu, mà ở châu Âu Mỹ cũng thế.  Bây giờ, người ta mới nhận thấy là ngay từ khi ở ghế nhà trường, phải tập cho sinh viên cái tinh thần khởi nghiệp (start up) tự mình phải suy nghĩ tìm tòi tạo một ngành nghề mới đem lại công ăn việc làm cho mình và cho những người chưa đi học. Đó là lý do vì sao tôi tư vấn cho cô thạc sỉ ở Úc về, cô Đào thị Hằng, làm cái nghề bán mắm, trong khi cô ta chuyên ngành biến đổi khí hậu. Một quốc gia muốn phát triển, thì phải có một đội ngủ trí thức có óc sáng tạo và khởi nghiệp, từ những cái nhỏ nhất trở đi. Khoang nghỉ tới chuyện to tát lên cung trăng.

Cách đây 53 năm, khi tôi đang làm việc và lấy vợ Thuỵ Sĩ, thì bà già vợ người Thuỵ Sĩ thường lấy kinh thánh ra giãi thích tình hình kinh tế thế giới. Theo kinh thánh thì bao giờ cũng cỏ 7 năm bò béo, 7 năm bò gầy. Bò béo để chỉ sung túc, còn bò gầy chỉ khốn khổ. Do đó, áp dụng cho Việt Nam, thì từ 2001 đến 2007 là những năm bò béo, còn từ 2008 đến 2014 là bò gầy. Bạn thữ kiểm tra xem có đúng không. 2008 là năm BDS bị khủng khoảng ở Mỹ và ở VN. GDP của VN từ 13,5% xuống còn 5,5%. Bây giờ 2014, những năm bò gầy cũng sắp hết, chắc là sang năm tới kinh tế sẽ ấm dần lên, nếu trong năm 2014 này ta biết chuẩn bị cho cuộc đua 7 năm bò béo kế tiếp.

Còn chuyện 72.000 "nhà trí thức, hết gạo chạy rông", người thì đổ lỗi cho tư vấn sai (cô Appricot Lee chớ có buồn lòng), người thì bảo phụ huynh và sinh viên đã chọn sai đường, người thì đổ lỗi cho nhà nước không biết dự đoán nguồn nhân lực trong tương lai là gì. Ai cũng cho là người khác sai, còn mình thì đúng nhưng kết quả là đúng trong cái sai là "hết gạo chạy rông". Bây giờ, ta thử chơi trò phân tích vấn đề: (1) các nhà tư vấn không biết lý thuyết bò gầy bò béo của Kinh Thánh. Các nhà diễn thuyết chém gió không nghĩ đến tra cứu Kinh Thánh về vụ này; (2) khi tư vấn bạn chọn một ngành nào đó, cho đến khi bạn ra trường, có một thời gian 4 năm gọi là lead-time.

Do đó, nếu ta bắt đầu 2001, là bắt đầu chu kỳ bò béo, thì những ngành hot được tư vấn khi ra trường vào 2005 đến 2009 ai ai cũng có việc làm vì là những năm trong chu kỳ bò béo. Nhưng những ai được tư vấn từ những năm 2005 đến 2008, thì họ vẫn được tư vấn y như trước do kết quả tốt của 4 năm bò béo, và do lead time nên chỉ qua 2009 trở đi, do là ở trong chu kỳ bò gầy, "cục sạn thất nghiệp" bắt đầu tích luỹ lớn dần lên đến 2013 người ta bắt đầu thấy rõ, nên bây giờ than van. Kết luận là chã có ai sai cả. Chỉ có điều người ta không biết đến chu kỳ bò béo bò gầy và lead-time (yếu tố này có trong tồn kho, ERP) mà thôi, nên trách họ là oan.

Trong một blog của tôi, tôi đã từng viết như sau: "Con người ta sinh ra, không phải chỉ để ăn như nhiều người bỡn cợt nói thế, mà thực chất là để giải quyết các vấn đề cho bản thân, cho gia đình, cho xã hội, cho đất nước hoặc cho nhân loại. Các vấn đề là muôn hình vạn trạng, thượng vàng hạ cám. Mà muốn giải quyết vấn đề thì phải học. Học từ khi còn tấm bé trong gia đình, rồi học khi vào trường tiểu học trung học, rồi ở đại học, rồi học ở trường đời khi đi làm việc. Nói tóm lại, là phải học cách giải quyết các vấn đề. Có các vấn đề trong quá khứ, hiện xảy ra trong hiện tại, đã được đúc kết trong sách vở mà ta phải học. Tứ thư Ngũ kinh của thời nho giáo TQ là những bài học đúc kết của người xưa giải quyết các vấn đề đạo đức, lễ nghĩa, kinh bang tế thế (kinh tế), v.v.. xảy ra trong xã hội. Ngày nay, trong các trường cao đẳng, kỹ thuật, kinh tế, ta cũng chẳng qua học cách giải quyết các vấn đề quá khứ xa xưa nhưng nay với cặp mắt khoa học hơn, nhưng nói chung là học giải quyết các vấn đề quá khứ nhưng vẫn tiếp diễn trong hiện tại. Có những vấn đề đã bị lỗi thời biến mất khỏi cuộc sống của chúng ta, nhưng cũng có những vấn đề mới sẽ xuất hiện trong tương lai, mà ta sẽ phải có phòng thí nghiệm học tìm cách giải quyết.

Nói tóm lại, giáo dục chẳng qua là cách dạy con người giải quyết vấn đề của hiện tại và của tương lai. Nếu giáo dục giúp đào tạo đúng và đủ người để giải quyết các vấn đề xảy ra trong mọi môi trường thì đây là một nền giáo dục tốt. Một nền giáo dục đào tạo được những con người có thể giải quyết vấn đề một cách ngon lành là một nền giáo dục tốt. Thế thôi."

Các bạn có biết không: cái ngành nghề điện toán, tin học, lập trình mà chúng tôi theo đuổi suốt đúng 50 năm nay (tôi vào IBM France, vào ngày 2/1/1964), và chưa chấm dứt thế mới chết chứ khi tuổi còn vài ngày nữa là sắp qua 81, khi đem ứng dụng vào đời sống kinh tế hành chánh, là giúp giãi quyết các vấn đề đã và sẽ xãy ra trong xã hội. Do đó, khi viết chương trình, ngoài phần chính, gọi là main solution, chúng tôi bao giờ cũng phải trù liệu phần alternate (còn gọi là phần error, hoặc phần exception) trù liệu thực tế của cuộc sống. Chính vì các lập trình viên được đào tạo ở VN không học trù liệu phần error & exception nên các chương trình không khả tin, đầy sai lầm. Xin lỗi là hơn cà kê dê ngỗng, nhưng rất cần thiết cho sự hiểu biết cần thiết về sau.

Bây giờ, tôi xin trở về vấn đề thất nghiệp của chúng ta. Nếu bạn chấp nhận cái nguyên lý mà chúng tôi đã đề ra ở trên: giáo dục chẵng qua là một quá trình dạy cho con người cách giãi quyết các vấn đề xãy ra trong xã hội. Và ngành điện toán cũng là ngành giãi quyết các vấn đề, nhưng sử dụng máy tính là công cụ. Do đó, con người và máy điện toán đều cùng một mục tiêu: giãi quyết một vấn đề, nhưng con người làm bằng tay (với nhiều sai sót và chậm chạp), còn máy tính là tự động, thông qua các chương trình phần mềm  (chính xác và nhanh chóng). Nếu bạn chấp nhận ý kiến như sau: sinh viên ra trường là sản phẩm hoàn tất (end product) của một nền giáo dục theo kiểu sản xuất hằng loạt. Như vậy, sinh viên ra trường sẽ đi về những khách hàng tiêu thụ tiềm năng: là những cơ quan công quyền, các xí nghiệp quốc doanh hoặc tư doanh, các tổ chức, đoàn thể. Nếu số sinh viên được nền giáo dục đào tạo ra khớp với số lao động mà các khách hàng cần đến thì là lý tưởng và ta gọi là chính sách toàn dụng (full employment). Nhưng ít khi xảy ra. Số người không được sử dụng khi ra trường sẽ tham gia và đội quân thất nghiệp. Như vậy, nếu nhìn vấn đề theo lăng kính của ngành điện toán, thì số người  vào được thị trường lao động là main solution của chương trình nhân dụng, còn số dân thất nghiệp là phần error hoặc exception hoặc alternate của chương trình nhân dụng. Bộ giáo dục là tác nhân thực hiện chương trình giáo dục và đào tạo phải trù liệu hai phần main solution và phần alternate/exception. Nếu không làm được thì đúng là Bộ bất tài. Bộ GDDT sẽ nói rằng rất khó xây dựng phần alternate vì nó liên quan đến nhiều bộ, mà lấy số liệu của các ngành khác thì rất cam go vì cái tính bảo mật của từng cơ quan công quyền cũng như tư nhân. Nói vậy, thì làm thế nào các công ty ngoại quốc, như Mc Donalds chẵng hạn, muốn chiếm lĩnh thị trường VN khi mà họ không biết chi về dân VN. 

Tới đây, theo nguyên tắc bạn đã đồng ý với Thiện mỗ những nguyên lý sau đây đã được đề xuất trong các phần đi trước:

Nguyên lý #1: Giáo dục là cách giúp con người ta học hỏi những cách giãi quyết các vấn đề xãy ra trong bản thân con người, trong xã hội, quốc gia và thế giới.

Nguyên lý #2: Sinh viên ra trường là sản phẩm hoàn tất (end product) của một nền giáo dục đúng nghĩa của nó. Sản phẩm này phải đáp ứng nhu cầu về con người giúp giãi quyết các vấn đề xảy ra trong xã hội.

Nguyên lý #3: Lý tưởng mà nói, một nền giáo dục tốt phải thoã mãn chính sách toàn dụng (full employment) của xã hội. Đây là main solution của một nền giáo dục. Song song với main solution thì có mội giải pháp alternate là (1) không được có thất nghiệp, (2) cũng như không được có sinh viên ra trường mà bên sử dụng phải cho đào tạo lại, vì kiến thức thiếu hụt; (3) không được có những môn học đã lỗi thời, phải cho đào thải chúng, thay vì đào tạo sinh viên theo những môn này sau ra trường không sử dụng được, hoặc không đất dụng võ.

Bây giờ ta đi vào giãi pháp chính (main solution) cho một nền giáo dục tốt, toàn diện, hiện đại. Và thêm một cái đuôi thường lệ: "giàu bản sắc dân tộc" (???). Bạn có thấy rùng mình không: vì cái giãi pháp chính của nền giáo dục mà ta mong tạo dựng, nó là một cục đá to tướng án ngữ trước mắt ta. Ta như là thằng nhỏ liliput. Làm sao đây. Do đó, trước đó, ai cũng thất bại không làm gì được.

Tôi phải mất nhiều đêm động não. Rốt cuộc tôi đi đến kết quả như sau, trình bày cho bạn hay. Tôi muốn xem bạn "hấp thụ" ý tưởng của tôi ra sao. Ý tưởng như sau: tôi sẽ sử dụng SCM để phân tích "căn bệnh" khó nói, khó giải của nền giáo dục VN. SCM là gì. Đó là viết tắt của cụm từ Supply Chain Management, nghĩa Quản lý Chuỗi Cung ứng. SCM là một chức năng của ERP (Enterprise Resources Planning - Hoạch định Nguồn lực Xí nghiệp) một hệ thống quản lý xí nghiệp sử dụng máy tính. Vì ta đã chấp nhận nguyên lý #2 là ngành giáo dục đào tạo sinh viên tương tự như một sản phẩm hoàn tất trong kỹ nghệ, thì việc sử dụng SCM theo máy tính áp dụng cho giáo dục đối với Thiện mỗ chả có chi là lạ cả. Lạ ở chỗ là chả ai nghỉ tới giùm cho việc áp dụng. Nếu bạn nào muốn tìm hiểu về SCM, thì mời vào "Dương Quang Thiện blog" tìm đọc 3 bài báo về SCM.

Bây giờ, bạn tưởng tượng như thế này: bạn xem nhà giáo dục như là một nhà sản xuất một sản phẩm hoàn tất (sinh viên). Trong ngành sản xuất người ta đi từ một ý tưởng gì đó, rồi cho nghiên cứu và triền khai (R&D), tiếp theo qua sản xuất, rồi qua khâu vận tải chuyên chở (logistic) cuối cùng đến phân phối sản phẩm cho đến tay người tiêu dùng là các cơ quan công quyền, các xí nghiệp quốc doanh/tư doanh, các tổ chức, v.v... Những công đoạn sản xuất này hình thành một chuỗi (giống như trên một chuỗi tràng hạt của các nhà tu hành), trước kia bị chia cắt, theo phân công lao động, nên gây ra phí tổn cao. Do đó, trong thời đại máy tính kỹ thuật số này, người ta dùng phần mềm quản lý SCM để quản lý các công đoạn sản xuất giúp giảm chi phí, tăng năng lực cạnh tranh, v.v..

Nếu đem áp dụng cho giáo dục, thì bạn thấy "chuỗi cung ứng" (supply chain) này kéo dài từ lớp mẫu giáo mầm non, qua tiểu học, trung học, cao đẵng nghề, rồi đến đại học, hậu đại học, nghĩa là một khoảng thời gian dài gần 20 năm của đời người. Như vậy, trong mỗi công đoạn (mầm non, tiểu học, ..) ta phải có một phương pháp nghiên cứu, phân tích, đánh giá, thi công thế nào, để cuối cùng có thể biết "giá thành sản phẩm" của mỗi con người trong công đoạn đào tạo. Mục tiêu của mỗi công đoạn là giá thành phải nhỏ, nhưng vẫn phải bảo đãm chất lượng. Khi công đoạn trong chuỗi cung ứng này qua công đoạn kia, thường phải có một "giao diện" trung gian cho phép chuyển từ công đoạn đi trước qua công đoạn kế tiếp đi sau. Thí dụ giao diện giữa công đoạn trung học qua công đoạn đại học là kỳ thi tốt nghiệp lớp 12.

Trong mỗi công đoạn trên chuỗi cung ứng giáo dục, ta sẽ dùng phương pháp luận được gọi là CDIO tắt cụm từ Conceive Design Implement và Operation, nghĩa là: hình thành ý tưởng, thiết kế ý tưởng, thực hiện và vận hành. Phương pháp luận này hiện đang được dạy ở khoa CNTT tại ĐHQG TP HCM. 

Nói tóm lại, ta sẽ sử dụng SCM (thuộc ERP) và phương pháp luận CDIO để nghiên cứu toàn bộ hệ thống giáo dục và tiến hành cãi tổ. Sau khi hệ thống giáo dục được cãi tổ xong thì phần mềm SCM/CDIO sẽ được xây dựng theo dõi và thống kê liên tục để đánh giá so sánh với một cái chuẫn để biết những sai lệch nào mà sữa chữa kịp thời không có độ trễ. 

Một điểm khác mà Bộ GDDT không hề nghĩ đến là marketing (tiếp thị). Một nhà sản xuất, chỉ khi làm ra sản phẩm mới đem đi bán cho bà con thiên hạ để thu tiền về. Nếu sản phẩm bán ra là dỏm khác với những gì đã quảng cáo trên truyền thông đại chúng, hoặc trong những kỳ tư vấn hoành tráng, thì thế nào nhà sản xuất cũng sẽ bị gán cho cái tội lừa đảo, bị lôi ra toà là cái chắc. Còn hệ thống các trường đại học thuộc Bộ GDDT thì thế nào. Thu học phí trước, đào tạo sau. Đào tạo thế nào mà bây giờ ngồi than là có đến 72.000 thạc sĩ thất nghiệp, và còn bao nhiêu tiến sĩ giấy thấm nước chấm thất nghiệp. Có nên gán cho các trường ĐH này là những tập đoàn lừa đảo hay không: thu học phí trước rồi cho ra người ngợm không ra gì, không sử dụng được, phải "tái chế" lại kiến thức và kỹ năng mới mong sử dụng lại được phần nào. 

Trong sản xuất tiên tiến hiện đại, người ta vừa thêm một bộ phận được mệnh danh là TIẾP THỊ (marketing). Các trường kinh tế, quản trị kinh doanh đều có dạy bộ môn marketing này, đôi khi người dạy có thể không hiểu thấu hết cái ý nghĩa sâu xa của bộ môn này. Thấy bên Mỹ có bộ môn này, người ta cũng mua sách về đọc, cho mở bộ môn, rồi tha hồ chém gió. Cái nực cười là sinh viên marketing khi ra trường họ không hiểu cái nghề họ làm gì, mà lại làm bằng tay, không hề nghĩ đến việc tạo ra phần mềm để thu thập và khai thác số liệu tiếp thị. Trong thực tế, ngành này đòi hỏi những loại thông tin rất đặc biệt, phải sử dụng máy tính một cách triệt để để thu thập, và phải dùng những phần mềm phân tích để làm việc, chứ không ai đời làm bằng tay cả. Mục tiêu của marketing là gì? Đơn giản là làm thế nào trong tương lai, người tiêu thụ họ sẽ cần những món hàng gì, mẫu mã ra sao, số lượng bao nhiêu trãi dài theo thời gian, giá cả chấp nhận được, phân bổ theo địa lý thế nào. Khi bộ phận marketing đã có những số liệu này xong, thì sẽ phối hợp với bộ phận R&D để nghiên cứu ra sản phẩm, v.v... Nói tóm lại, bộ phận marketing lo thăm dò thị hiếu trong tương lai của người sử dụng, biết được hiện tình tiêu thụ sản phẩm của xí nghiệp ra sao, v.v... Do đó, theo Thiện mỗ, đáng lẻ Bộ GDDT phải có bộ phận marketing từ lâu, thế mà đến giờ này, Bộ chưa hề nghĩ đến điều này, đúng là lỗi thời kinh khủng.

Nói tóm lại, những khái niệm về ERP, SCM, CDIO, và Marketing mà Thiện mỗ đã đề cập trong các phần trên thì các trường đại học ở VN đã dạy rồi, nên thiết nghĩ Bộ GDDT không xa lạ gì. Bộ nên nhờ các đại học tư vấn và cho áp dụng để cãi tiến hoạt động của mình.

Thiện mỗ xin đề nghị những điểm sau đây: (1) Bộ GDDT nên thành lập một bộ phận marketing, với ý đồ, công năng như Thiện mỗ đã mô tả ở trên; (2) Theo luật, nghĩa là phải ra luật bắt buộc tại các cơ quan hành chánh chính quyền, tại các xí nghiệp quốc doanh/tư doanh, tại các cơ quan tài chính kinh tế xã hội, tại các tổ chức xã hội, các đoàn thể, ... nói tóm lại những nơi sẽ tiêu thụ các "sản phẩm" của giáo dục, Bộ GDDT phải có những ăng ten để thu thập những thông tin liên quan đến các nhân viên mà các nơi này sử dụng, và phân biệt những ngành nghề hiện tại, và những ngành nghề mới sẽ cần phải được mở trong tương lai. (3) tạo một cơ sở dữ liệu tổng hợp và toàn diện liên quan đến các số liệu đã được thu thập ở điểm 2, và phải tạo những chương trình phần mềm khai thác xữ lý các số liệu này. (4) phối hợp với các cơ quan tiêu thụ sinh viên ra trường để bàn đến nội dung đào tạo để lên kế hoạch đào tạo liên quan đến tài liệu, giãng viên, cơ sở vật chất giáo dục. (5) đánh giá lại sự đào tạo hiện hành để đề nghị những sửa đổi, cãi cách, v.v.. Nói tóm lại, phối hợp với máy tinh khai thác tối đa công năng của marketing cho mục đích giáo dục.

Một điểm khác tôi muốn nhấn mạnh ở đây là vấn đề TIỀN BẠC. Thiện mỗ đã từng tiếp xúc với nhiều dân tộc, bây giờ buồn lòng mà nhận xét là không có dân tộc nào bê bối bằng dân VN khi đụng đến tiền bạc, và đạo đức tiền bạc. Hồi thời thực dân của ba má Thiện mỗ, thì 3 nghề mà người ta khuyên là nên tránh xa tiền bạc là: nghề nhà giáo, nghề bác sĩ y tá và nghề toà án. Ba nghề này ở VN thời buỗi này thì tay đã nhúng chàm, cái chi cũng phong bì trước tiên. Nói như theo bà má Thiện mỗ, thì thời buổi này là thời buổi kim tiền. Do đó, sau 1975, dân miền Nam học được câu: "đầu tiên, ... là tiền đâu". Bây giờ thì khỏi phải nói, phải thủ sẵn phong bì. Ở đây, Thiện mỗ chỉ xin đề cập đến giáo dục.  

Hằng năm NN VN dành 20% ngân sách cho giáo dục, thế mà Bộ GDDT vẫn chê là cón quá ít. Ngoài ra, cha mẹ học sinh sinh viên đóng góp cũng không ít hơn 20% ngân sách này cho giáo dục. Theo Thiện mỗ, ngân sách 20% cho giáo dục ở VN là rất cao so với các nước khác, và không có quốc gia nào trên thế giới mà cha mẹ học sinh sinh viên đóng góp nhiều nhất cho riêng giáo dục. Ngoài ra, hằng năm các gia đình giàu có ở VN đã chi thêm 3 tỷ đô (= 63.000 tỹ đồng VN) để gởi 100.000 sinh viên du học ở nước ngoài. Như vậy, VN đã chi một số tiền khổng lồ cho giáo dục, để rồi người ta than là giáo dục VN chả ra cái gì cả: không có đại học nào trong top 500 đại học danh giá trên toàn thế giới, con em đang xin tị nạn giáo dục ở nước ngoài, ... Cái kỳ cục, người ta đã điểm danh đến 21 trường đại học dỏm ngoại quốc, phần lớn là Hoa Kỳ, đã liên doanh với các trường đại học VN để đào tạo ra những thạc sĩ dỏm. Nghĩa là VN là môi trường đắc địa để người ngoại quốc nhảy vào lừa đảo giáo dục.

Bộ GDDT thì lúc nào cũng ca bài ca thiếu tiền, các ổng vừa rồi còn đòi chi 34.700 tỷ đồng để cãi tổ giáo dục, thay đổi SGK, để rồi sau đó Bộ Trưởng phải xin lỗi vì mấy thằng đệ tữ ở dưới báo cáo láo. Thiện mỗ có cãm tưởng nơi không biết tiết kiệm là gì, nơi lãng phí kinh khủng, và nơi thiếu tinh thần yêu nước có lẻ là Bộ GDDT. Lấy chuyện sách giáo khoa. Không có nước nào thay đổi sách giáo khoa xoành xoạch như diễn viên thay áo quần. Hồi thời thực dân Pháp ở VN, sách được phát cho học trò mượn học, cuối niên học cho thu hồi lại. Nếu có thay đổi gì đó, thì người ta cho in ra một quyển sách nhỏ, cho biết trang nào từ hàng nào đến hàng nào, nội dung bị thay thế bởi nội dung mới trong quyển sách nhỏ. Nói tóm lại, cha mẹ học sinh chả bao giờ bỏ tiền mua sách, đầu năm mỗi học sinh sẽ nhận đủ sách cho niên học. Cuối năm, học sinh phải có cái màn ở lại lớp lo dán các chỗ sách rách, và màn bị phạt nặng khi không giữ gìn sách để rách sách. Với các thiết bị dạy học cũng thế. Có nhiều nơi, thiết bị dạy học đều đựơc cho trùm mền nằm chơi. Hình như Bộ không biết tiết kiệm là gì. Còn lãng phí thì khỏi nói. Xây một cái hai cái cầu tiêu mà dám chi ra 600 triệu đồng, trong khi xây nhà tình nghĩa đầy đủ tiện nghi chĩ với 25-30 triệu đồng. Trên 20 năm, Thiện mỗ đã hợp tác với báo Tuổi Trẽ xây trường học (trên 100 phòng học) cho những vùng sâu vùng xa. Kinh nghiệm cho thấy, chi phí xây một lớp học đối với Thiện mỗ chỉ tốn vào khoảng 50 triệu đồng, nhưng nếu giao cho sở giáo dục thì tốn khoảng 150 triệu đồng, nghĩa là gấp 3 lần. Bạn có thể thấy sự tiêu pha vô tội vạ, lãng phí kinh khủng của Bộ GDDT. Bạn vừa thấy một thí dụ về việc đổi SGK mà một nhân vật của Bộ đòi hỏi quốc hội duyệt chi đến 34.700 tỉ đồng. 

Có một điểm mà người ta thường hay than phiền, nhắc đi nhắc lại, mỗi lần đá động đến cải tổ giáo dục, là lương trả cho giáo viên quá bèo, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Ta nên nhớ là  ngân sách giáo dục đã chiếm 20% ngân sách quốc gia, là quá lớn, không thể tăng, nếu chi phí quốc phòng buộc phải tăng, do tình hình biển Đông, thì sao đây. Ở các nước châu Âu, giáo chức cũng chỉ là một công chức, nên lương của họ so với tư chức trong các xí nghiệp tư doanh thường thấp thua 20%. Tỉ lệ sai biệt 20% hiện hữu chẵng qua là cường độ làm việc của giáo chức bao giờ cũng thấp hơn so với bên tư chức. Bây giờ, bạn đem so lương giáo chức với lương phía tư chức bình thường thì theo Thiện mỗ không sai biệt quá 20% như ở châu Âu. Do đó, chả có chi mà than van đòi tăng lương. Nếu bây giờ, người ta muốn tăng lương cho giáo viên trong khi ngân sách giáo dục không thể tăng được, thì chỉ có cách duy nhất là giảm đi chi phí gián tiếp, nghĩa là giảm đi nhân viên quản lý gián tiếp trong bộ máy giáo dục. Thời buổi này, là thời buỗi kỹ thuật số, phải đưa tin học vào quản lý. Thí dụ: kế toán trong một trường học rất đơn giản, số giao dịch rất ít. Qua phần mềm, qua mạng ta có thể làm kế toán tự động tại một trung tâm, thay vì mỗi trường có một kế toán viên. 

Ngoài ra, hệ thống dạy học trực tuyến, gọi là MOOC (Mass Open Online Course), nếu được thực hiện một cách có hệ thống sẽ giảm đi số giảng viên tầm thường làng nhàng, và số giảng viên giỏi có thể cho ra những giáo trình có chất lượng, và người theo học, bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào, sẽ nhiều hơn. Các nước như Úc, Mỹ, và Hà Lan đã đi đầu vào ngành MOOC mới này, áp dụng triệt để tin học trong đào tạo, giảm đi nhiều chi phí và tăng chất lượng giáo dục. 

Một việc khác mà ta nên xem lại là việc cho mở ra quá nhiều trường đại học, nhưng lại thiếu trường đào tạo nghề, đưa đến tình trạng thừa thầy thiếu thợ, chất lượng dạy không đồng đều. Hồi Thiện mỗ du học ở Pháp, vào thập niên 50, Thiện mỗ nhận thấy sự phân bổ các đại học ở Pháp rất khoa học và rất hợp lý, không xô bồ như ở ta. Ở Pháp, một ngành nghề nào hot hay không hot cũng chỉ có tối đa 5 trường phân bổ thế nào trong vòng 400 km, có ký túc xá đàng hoàng, để sinh viên có thể đến học với chi phí rất thấp. Còn ở ta, những môn học hot như tin học, kinh tế tài chính kế toán thì dạy tràn lan trên cả 100 đại học, thì làm sao chất lượng bảo đảm, do trình độ giảng viên rất kém, thêm lại hay chạy xô, không thời giờ nghiên cứu. Ngoài ra, không nên cho liên kết với các trường đại học nước ngoài, vì như vậy tự thân sẽ giảm đi mọi cố gắng làm cho đại học nội địa ngày càng tiến bộ hơn. Người ta cũng đã báo động, hiện có 21 trường đại học dõm ngoại quốc, phần lớn là đại học Mỹ, đang liên kết với đại học VN. Nghĩ cũng lạ !!!

Cuối cùng, một vấn đề rất tế nhị cần được đưa ra mỗ xẽ, không nên né tránh: đó là việc gởi sinh viên đi du học nước ngoài, mà báo chí mĩa mai gọi là "tị nạn giáo dục". Khi Thiện mỗ cho đăng một bài báo cũ về du học ở miền Nam trước 1975 trên blog của Thiện mỗ, thì một anh bạn Việt Kiều Mỹ, comment như sau: "Những gì bác viết cách đây 40 năm sao vẫn giống tình trạng như bây giờ - chỉ khác là mức độ trầm trọng hơn cả trăm lần. Theo thống kê mới nhất (nếu không nhớ lầm) thì VN hiện đứng thứ 6 có sinh viên du học tại Mỹ. SV VN hiện đang nuôi trường Mỹ vì phải trả học phí cao gấp mấy lần dân Mỹ... Do đó mới có hiện tượng khá nhiều trường đại học dỗm về VN chiêu sinh... Không biết ngoại tệ ở đâu mà người VN đi du học nhiều đến thế, trong khi ấy con em Mỹ muốn có tiền đi học đại học cũng chật vật. Rất nhiều đứa phải đi làm, hoặc đi lính một thời gian mới có tiền đi học... Một lần nữa cám ơn bác đã post lại những bài viết xưa để thế hệ chúng cháu học hỏi cách nhìn và suy tư của bậc lão thành." Báo chí đăng là hằng năm ta cho đi du học 100.000 sinh viên, với chi phí vào khoảng 3 tỷ đô. Số sinh viên thành tài về lại VN chỉ vào khoảng chưa tới 5%, nghĩa là 95.000 người thành tài đội nỏn ra đi. Hiện có 300.000 người thành tài đang tha phương cầu thực ở nước ngoài. Nói một cách ngắn gọn và đau lòng là "VN đang viện trợ chất xám" cho các nước giàu, như Mỹ chẵng hạn. Gần đây, có một tờ báo Mỹ đã viết là "sinh viên VN là cái mõ vàng đối với các đại học Mỹ". Bây giờ, bạn nên tìm hiểu thành phần xã hội của sinh viên du học, bạn sè rất ngạc nhiên. Ngoài ra, bạn thử xem 3 tỷ đô chi cho du học lấy từ đâu mà ra? Có phải là tiền bán nông sản, hải sản, v.v.. nghĩa là ngoại tệ do dân nghèo làm ra. Con cháu các người này không nằm trong thành phần du học sinh, có đúng không. Thế thì công bằng ở đâu? Thế mà người ta đang ra rã bảo là đang xây dựng một xã hội dân chũ, công bằng và văn minh. 

Thôi, tới đây Thiện mỗ không muốn làm mất thời giờ của bà con cô bác, xin ngừng lại đây, mặc dù còn có nhiều điều muốn nói nữa.

DƯƠNG QUANG THIỆN - 29/05/2014

BÀI VIẾT TRÊN FACEBOOK - 5/2014

BÀI VIẾT TRÊN FACEBOOK -- THÁNG 5/2014

NHÂN ĐỌC BÀI : "BẤT HẠNH VIỆT NAM", THIỆN MỖ CÓ VÀI COMMENT...

@Binh Phan Thanh: ta đang ở một đất nước rất tự do dân chủ. Chưa thấy báo chí quốc tế bảo VN là quốc gia cảnh sát trị. Chứ Mỹ vừa rồi đã bị gọi thế, vì phần lớn dân Mỹ đã bị nghe lén bởi SNA như Snowden đã tố cáo. Do đó, đừng nghi ngờ CA của ta. Bây giờ, qua chuyện vượt tuyến hay vượt biên, đây toàn là chuyện của lịch sử, nên ta có quyền bàn, vì người Việt phải biết sử Việt. Chuyện vượt tuyến vào những năm 1955-1957. Sau hiệp định Genève, hai miền Nam Bắc có quyền tự do di chuyển trong vòng 7 tháng. Người trong Nam ra Bắc dưới dạng quân đội VM đi tập kết. Không có dân sự. Còn người ngoài Bắc vào Nam thì được gọi là dân di cư miền Bắc vào khoảng 800.000 người, phần lớn là dân Công Giáo. Dân Công Giáo được kêu gọi di cư có tổ chức bởi CIA. CIA đã tuyên truyền là Đức Mẹ đã vào Nam, nên bổn đạo công giáo cũng ùn ùn chạy theo Đức Mẹ. Tôn giáo đúng là thuốc phiện, làm mê muội đầu óc con chiên. Ngoài dân Công giáo, thì những thành phần giàu có, công chức củ làm sở tây, những trí thức vọng ngoại đều được khuyến khích vô Nam. Đức Hồng y Spellman, người đở đầu Ngô Đình Diệm, là người tài trợ cho cuộc di cư công giáo miền Bắc cũng như viêc định cư các người công giáo ở Hố Nai, Đồng Nai, Xuân Lộc, v.v.. Sau khi viêc di cư trong trật tự đã hoàn thành không người chết hoặc bị cướp của như trong trường hợp vượt biên sau 1975, thì bộ máy tuyên truyền BBC hoặc VOA ra rả bảo rằng dân miền Bắc đã bỏ phiếu cho tự do bằng đôi chân. Hitler mà sống dậy chắc cũng nể phục cái kiểu tuyên truyền của Mỹ. Sau khi vĩ tuyến 17 bị đóng lại, thì những người đi trễ liền đóng bè trốn đi bằng đường biển hoặc vượt sông Bến Hải. Tuy nhiên số người vượt tuyến này không nhiều, so với người vượt tường Berlin giữa Tây Đức và Đông Đức. Cái nực cười là bộ đội tập kết từ Nam ra Bắc thì cứ tưởng đi 2 năm thì về, nên ông nào đã lấy vợ thì để vợ con ở lại miền Nam. Đâu có ngờ là sau 20 mới được trở về, với vợ thứ 2 ở miền Bắc gây không biết bao thảm cảnh oan trái. Còn vợ thứ nhất ở lại miền Nam thì bị Ngô Đình Diệm ép lấy sĩ quan VNCH. Còn dân miền Bắc di cư vào Nam, thì đã được cho báo trước là đi vĩnh viễn không ngày tái ngộ. CIA đã tính là muốn cho một nước kiệt quệ về kinh tế thì phải thực hiện hai điều: (1) phải xúi người giàu bỏ nước mà đi, như vậy VC không có chi mà đầu tư cho kinh tế, nguồn vốn đã đi xa; (2) phải xúi dân trí thức, nghĩa là chất xám bỏ đi, như vậy chả có ai cai quản đất nước. Như vậy còn lại dân dốt bần cố nông, dân nghèo không vốn liếng, thì làm được trò trống gì. Suy nghĩ rất thâm độc của CIA Mỹ. Hành động này cũng được lặp lại năm 1975 trở đi với những vượt biên trên 750.000 người, ở miền Nam. Hồi 1955, cuộc di cư được tổ chức đàng hoàng. Còn cuộc vượt biên 1975 là cố tình để cho hoảng loạn với nhiều ý đồ chính trị thâm hiểm của CIA, mà chả ai hề phân tích thấu đáo.

@Binh Phan Thanh: bây giờ Thiện mỗ bàn qua chuyện vượt biên năm 1975. Bạn cũng đã nghe nói, bàn khá nhiều đề tài này, mỗi người theo một định kiến, thành kiến riêng của mình. Thiện mỗ cũng thế, cũng có cho mình một thành kiến hoặc định kiến.

Sau 1975, Sài Gòn mất đi 750.000 trên 2.5 triệu dân trong cuộc di tản. Số này bằng số người di cư từ Bắc vào Nam năm 1955. Cuộc di cư 1955 được tổ chức bởi CIA trong trật tự, qua đường xe lữa, hoặc bằng đường biển qua cãng Hãi Phòng, vì lúc ấy có 7 tháng đình chiến. Còn di tản năm 1975 là trong hỗn loạn, vì không ngờ VC vào Sài Gòn quá sớm theo dự tính của CIA. Đại sứ Mỹ Martin vừa tháo chạy vừa xỏ quần trèo lên trực thăng trốn chạy. Hihi!!! Nói tóm lại hai cuộc tháo chạy, nói là đi tìm tự do, trốn hoạ CS. Cuộc trốn chạy 1955 được tổ chức, còn cuộc trốn chạy 1975 là vô tổ chức, do đó trong hỗn loạn. Cứ nhìn lại những hình ảnh ở bến cãng Sài Gòn hoặc ở Vũng Tàu vào thời ấy thì đủ biết sự hỗn loạn nó thế nào. Bãi biễn Vũng Tàu đầy rẫy xe hai bánh bỏ lại sau. Cái nực cười là những người di tản của 2 thời kỳ chưa hề sống một ngày nào với chế độ CS mà đã bỏ đi, do đó các đài BBC hoặc VOA rêu rao rằng người di tản đã bỏ phiếu cho tự do bằng đôi chân. Nghe cũng lạ tai !!!

****************

Cái ông Huỳnh Ngọc Chênh, người viết bài này, tưởng mình đọc Đông Chu Liệt Quốc hay Tam Quốc Chí là thức thời muốn gợi ý cho VN một bài học để khòi bất hạnh. Nhưng hình như ông ta không biết sữ VN. Thiện mỗ, hồi xưa học trường Nam Nha Trang vào thời ấy không cho học sinh học sử VN và địa dư VN. Thế là Thiện mỗ tự mua sách sữ của Trần Trọng Kim, đọc để tránh mất gốc, làm kẻ vong quốc trên đất nước mình. Do đó, trong lịch sữ VN không bao giờ bị khuất phục. Nếu có bị đô hộ, thì cũng vùng lên đánh đuổi quân Tàu. Do đó, mới có những Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa, và thời nay Điện Biên Phủ để mà tự hào. và cũng do đó, cái ý chí đánh đuỗi kẽ xâm lăng, thống nhất đất nước, nó trong máu thịt của người Việt rồi. Ông Hồ Chí Minh đã khởi xướng việc nỗi dậy đánh đuỗi giặc Pháp năm 1945 là rất hợp lòng dân, không có chi bàn cãi. Cho nên, ông Hồ khác với các lãnh tụ các nước khác là không chịu cảnh chia cắt, vì trong lịch sử VN không hề có từ chia cắt. Được ăn cả, ngã về không. Do đó, đừng đem sách tàu dạy khôn dân VN về chuyện chịu sự chia cắt để nhận những bố thí của Mỹ.
Sau 30/04/1975, VN tiếp tục lao đao lận đận vì cái cấm vận chó má của Mỹ suốt 20 trời, từ 1975 đến 1995, sau khi Mỹ bình thường hoá ngoại giao. Rồi người ta đưa con số 20 năm bị cấm vận này, chê bai VN sao bất tài thế?

**********************************

Thong Tri Nguyen: ông không có ý kiến gì, chỉ xin kể chuyện gia đình ông để từ đó suy luận ra dân VN có bất hạnh không. Hồi thời thực dân, bố ông làm y tá bệnh viện Nha Trang có nuôi một người con mồ côi cha mẹ. Lớn lên anh đi làm bồi cho một sĩ quan Pháp. Khi Pháp rút lui, anh ta về Cam Ranh lấy một cô gái lai tây, kết quả của một vụ tây hãm đàn bà Việt trong chiến tranh. Hai vợ chồng rất hiếu thảo, trong gia đình ai cũng thương anh chị. Sau đó, hai vợ chồng đẽ ra 11 đứa con, 9 trai 2 gái, sống nhăn răng cả 11 đứa. Trong thời kỳ Mỹ chiếm đóng, ba má Thiện mỗ có đem 3 đứa con trai về nuôi cho đi ăn học, nhưng chúng không chịu học, bỏ về Cam Ranh phụ giúp việc gia đình. Cam Ranh thời Mỹ chiếm đóng là một ổ điếm với các quán bar. Ông anh nuôi cũng không khác các gia đình khác, có một cái chòi cất ló ra biển dùng làm quán bar và nhiều phòng trọ cho gái điếm thuê hành nghề.  Từ đầu đường quốc lộ 1 đi ngang qua Cam Ranh đều toàn quán bar và ổ điếm. Chủ nhân các cơ sở này là dân Sai Gòn cỏn gái điếm toàn là dân miền Tây. Không biết tác giả VIỆT NAM BẤT HẠNH cãm nghĩ thế nào về thời Thiệu Kỳ. Chắc là hãnh diện lắm, với cái cảng Cam Ranh là một ổ điếm khổng lồ cho Mỹ thuê.

Giãi phóng vô, cả gia đình ông anh nuôi, với 11 đứa con còn nhỏ dại, buộc phãi đi kinh tế mới ở Cam Lâm, một nơi rừng rú. Nhiều lần bà má, lò mò lên thăm anh chị, và tiếp tế tiền bạc và thực phẫm. Bà già lúc ấy cũng đã qua 75. Và suốt 35 năm qua, Thiện mỗ ở Sai Gon chĩ biết lo giúp đở những người xung quanh, bỏ quên anh chị nuôi và đàn con 10 đứa (một đứa vượt biên mất tích). Chỉ cách đây hơn 2 năm, 3 tháng trước khi bà đầm qua đời, Thiện mỗ sực nhớ là đã bỏ quên mấy đứa cháu con ông anh nuôi trong thời gian dài. Để chuộc cái lỗi lầm vô tâm ấy, Thiện mỗ mới mời 10 đứa vào Sai Gòn, tặng mỗi đứa 50 triệu đồng. 5 tháng sau khi bà đầm qua đời, Thiện mỗ làm một chuyến thăm viếng lại NhaTrang và mấy đứa cháu con ông anh nuôi ở Cam Ranh, Cam Lâm và Khánh Sơn (một tiểu Đà Lạt thứ 2 của Khánh Hoà rất đẹp và trù phú ít ai biết đến). Các bạn có biết không: mình cứ tưởng là tụi nó rất nghèo, số tiền 50 triệu mình cho sẽ giúp chúng rất nhiều.  Lầm to. Khi nhìn tận mắt, mình mới thấy 10 đứa đều có vợ có chồng, và nhất là chúng đều có nhà riêng rất khang trang với đầy đủ tiện nghi gia đình. Có 3 đứa vừa cất nhà mới với nội thất chả thua dân Sai Gon. Có hai đứa có xe hơi đi làm ăn. Nói tóm lại suốt 39 năm qua, chúng tự chòi đạp vươn lên, không cần ai giúp đở, nhất là không than van xin xỏ ai. Cái kỳ lạ thứ 2, là con cái mấy đứa cháu đều được đi học đàng hoàng, khác với cha mẹ chúng hồi thời Thiệu Kỳ. Có hai đứa đã ra đại học, có công ăn việc làm, một đứa vào kiến trúc. Trong nhà chúng, đều có laptop, cũng vào internet. Có đứa gái, năm nay 18 tuổi, hiện đang học lớp 12 trường chuyên Nha Trang khoe rằng đã vào mạng đọc tất cả gì về Thiện mỗ, và đã chỉ cho cô giáo dạy tin học ông nội nó là trùm tin học.

Nói tóm lại, dân nghèo VN, không nghèo đâu mà các ông ở nước ngoài cám cảnh giùm. Ở Mỹ, 40% tài sản nằm trong tay 4% người giàu (phần lớn dân Do Thái), nhưng ở VN tài sản đươc chia đều cho 80% dân chúng. Các bạn đi dọc bờ biển từ mũi Cà Mau lên miền Bắc, bạn sẽ thấy vô số thuyền bè mà trước 1975 không có, thì đủ thấy ngư dân VN giàu kinh khủng, mà không có trợ giúp nào của Nhà Nước. Dân VN tự chòi đạp ngoi lên làm giàu. Do đó, xin đừng ra giọng dạy đời kêu là chúng tôi bất hạnh. New York có 8,3 triệu dân, mà hết 1,7 dân nhận phiếu thực phẩm 50đô/tuần. Trong khi ấy Sài Gòn, có đến 7,8 dân mà chỉ có một quán cơm 2.000 đồng của Nam Đồng, cựu phóng viên báo Tuổi Trẽ. Mỗi ngày cung cấp 500 suất ăn. 

Xin lỗi đã dài dòng với các bạn.

**********************************

GƯƠNG THÀNH CÔNG CỦA MỘT NGƯỜI VIỆT TẠI ÚC.

Huy Phương
Từ một đứa trẻ mồ côi, nghèo khó phải đi chăn trâu, Hồ Văn Trung, một người tỵ nạn CS ở Úc đã phấn đấu để trở thành chủ tịch một tập đoàn thương mại mang tên Trang' Group, hiện có 5 nhà máy sản xuất thực phẩm ăn liền tại Úc, Việt Nam và Trung Quốc, cung cấp thực phẩm “fast food” cho toàn thế giới.

Sinh ra tại một làng nghèo miền Trung, thuộc huyện Hương Trà, Thừa Thiên, mẹ cậu là một người đi làm thuê, không có nỗi một nơi gọi là nhà, mà chỉ có một túp lều tranh che tạm. Ngày cậu bé ra đời cũng là ngày cha cậu qua đời, trong cảnh quê mùa, túng thiếu người mẹ cũng không nghĩ đến phải đặt cho con một cái tên, và cũng không ai chỉ dẫn, do vậy mãi đến 5 năm sau, cậu bé cũng không có được một cái giấy khai sinh. Ðến mùa khai giảng năm ấy, cậu bé hí hửng theo mẹ đến trường, nhưng không được vào lớp vì không có khai sinh. Cuối cùng nhờ có một vị trí thức hảo tâm trong làng đặt cho cậu bé một cái tên và ông thân hành đi lập tờ khai sinh cho cậu, và từ đó người ta gọi tên cậu là Hồ Văn Trung.

Gia đình Trung bữa đói bữa no, chủ yếu sống nhờ những bữa cơm rau từ món tiền làm thuê của mẹ, tuy vậy bà quyết tâm cho con, dù chân đất phải đến trường để kiếm chút vốn chữ nghĩa, hầu thoát ra cảnh nghèo đói triền miên. Lên trung học, mỗi ngày Trung phải đi bộ từ ngôi làng quê đến ngôi trường ở Huế và trở về trên đoạn đường 26 km, mãi về sau mới nhờ được bạn học cùng lớp chở cho đi trên một chiếc xe đạp, rồi trên một chiếc xe mobylette. Trung mang đầy mặc cảm vì cảnh nghèo khó của mình, mỗi ngày với nắm cơm vắt và muối mè để hoàn tất việc học vấn. Thỉnh thoảng phải nhờ đến những bữa cơm “tế bần” do Ty Xã hội Huế cung cấp. Trung theo học Ðại Học Khoa Học, Huế, rồi Saigon, nhiều lúc phải nhịn đói lả người không có hạt cơm, cuối cùng anh kiếm được một chân gia sư (precepteur) để có thể đeo đuổi xong chương trình đại học.

Trước ngày 30 Tháng Tư, 1975, Trung hoạt động trong nhóm sinh viên tại đại học xá Minh Mạng, bị vào tù vì tội chống chính quyền, sau ngày Saigon thất thủ, Hồ Văn Trung bị vào tù “cải tạo” trong phong trào sinh viên, rồi tiếp đến ở tù lần thứ ba vì chuyện vượt biên.
Cuối cùng năm 1980, Hồ Văn Trung đến được Sydney, Úc Châu, vừa đi làm vừa vào đại học, trong khi vợ ông đi rửa chén trong nhà hàng. Hai năm sau. Hồ Văn Trung mở nhà hàng ăn ở Wollongon vừa có dự tính muốn làm kỹ nghệ chế biến thức ăn đóng hộp nhờ chịu khó và học hỏi kỹ thuật ở Mỹ và Âu Châu. Năm 1985. Trang Foods Company ra đời, và ba năm sau, thành công nổi tiếng với chiếc máy tự động làm chả giò từ khâu xay, trộn thịt, làm bánh tráng và cuốn bánh, với năng suất 45 cuốn trong một phút.
Hiện nay Trang's Group với các sản phẩm đóng hộp (ăn liền) như cơm chiên, cá hấp, chả giò, đùi gà bọc bột chiên... đã có mặt với đại diện công ty tại Úc, Mỹ, Anh Pháp, Trung Hoa và tận đến Phi Châu với 4 nhà máy ở Sydney (Úc,) Anh, Saigon, Tuy Hòa (Việt Nam) và Sing Tao (Trung Quốc).

Ðể trao lại cho giới trẻ kinh nghiệm của một người nghèo khó, cơm không có ăn, không có nỗi một chiếc xe đạp đi học, đã phấn đấu để trở thành một giám đốc tập đoàn thương mại có sản phẩm cung cấp cho toàn cầu, Hồ Văn Trung đã hoàn thành tập hồi ký “Gian Truân Chỉ Là Thử Thách” được phát hành rộng rãi trong các cộng đồng người Việt trên thế giới.

Ðể trả món nợ ân tình từ thuở ấu thời khốn khó, Hồ Văn Trung đã mở những quán cơm xã hội tại quê nhà ở Huế cho học sinh và sinh viên nghèo. Từ Sydney đến, trong buổi ra mắt sách được tổ chức đơn giản tại một nhà hàng tại Fountain Valley vào đầu Tháng Tư năm 2013, điều làm cho người tham dự cảm động nhất là có sự hiện diện của những người bạn thuở hàn vi, như người bạn nghèo đã chở ông đi học trên những đoạn đường dài, người anh cô cậu đã bảo bọc giúp đỡ ông, gia đình một người hảo tâm đã đem Hồ Văn Trung về làm gia sư, sau khi biết được người học trò nghèo này ba ngày đói xỉu vì không có một hột cơm bỏ bụng. 

Ðiều hiếm hoi ở đây không phải vì Hồ Văn Trung ngày nay đã có sự nghiệp, giàu có, mà đây là một người luôn luôn không quên dĩ vãng, không giấu giếm những bất hạnh, với cảnh gia đình nghèo khổ. Khi chúng tôi hỏi Hồ Văn Trung vì sao ông chọn ngành sản xuất thực phẩm, ông trả lời có thể vì cuộc đời, thuở nhỏ bị ám ảnh bởi cái đói và miếng ăn!
Ðơn giản trong cuộc sống, luôn luôn trọng tình nghĩa, mặc dầu ngày nay ông đã trao tất cả sự nghiệp thương mãi cho con, dành thời gian đi làm việc xã hội, giúp cho những người nghèo khó bất hạnh.

Theo lời phát biểu của một quan khách, cái “có” của ông Hồ Văn Trung không phải là sự thành công, giàu có hay quyền lực, mà ngày nay, sau nhiều biến cố thời gian, chiến tranh và ly tán, hôm nay ông còn có được một mẹ già tuổi đã cao để phụng dưỡng, có những ân nhân thời thơ ấu đã giúp ông từng bữa ăn để nói một lời cám ơn. Hồ Văn Trung là một người thành công nhưng biết quay nhìn lại con đường mình đã đi qua.

*****************************************

GDP - THU NHẬP BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI là cái chi chi?

Trên Facebook của tôi, có một anh bạn Ho Nhan viết như thế này, ám chỉ dân VN không biết làm cái quái gì mà nghèo quá: 

"Thu nhập bình quân đầu người (GDP per capita) ở VN 2.000$/năm số tiền đó chỉ vừa đủ tiền mua 1 chiếc xe máy đàng hoàng (trong DK ko ăn uống,chi tiêu ). ông xem mình đang giàu hay ngheo, Trong khi những nước trong khu vực đó là mức thu nhập TB trong 1 tháng."

Nói theo, anh Ho Nhan, thì những nước trong khu vực, thu nhập trung bình là 24.000$ để có thể trung bình mỗi tháng mua được chiếc xe 2.000$, trong khi VN chỉ có thể mua một chiếc xe 2.000$ một năm, không ăn uống chi tiêu. Như vậy, theo nhắn nhủ của anh Ho Nhan, thì Thiện mỗ không nên ảo tưởng dân VN là giàu.

Thiện mỗ liền lên Google, khõ xem LHQ họ công bố GDP per capita toàn thế giới ra sao. Số liệu 2013 chưa có. Thiện mỗ, đành lấy số 2012, của các nước trong khu vực. Số như sau:

Quốc gia.        GDP.            Số dân.              GDP x Số dân
VN.               1.755$.       89,00 triệu dân.        156,195 ti đô

Indonesia.    3.557$.      247,00 triệu dân.       878,579

Thailand.      5.480$.        76,00 triệu dân.       416,480

Philippine.    2.587$.        97,00 triệu dân.       259,939

Malaysia.   10.432$.        30,00 triệu dân.       312,960

Singapore  51.800$.         5,30  triệu dân.       274.540

Cambodia.      944$.         15,00 triệu dân.        14,160

Laos.              NA.                   NA

Trong bảng số này, nên bỏ qua Singapore, với số dân 5,3 triệu không ảnh hưởng gì lắm trong tính toán. Bạn lấy con số GDP của mỗi nước, nhân cho dân số nước, cộng lại tất cả các kết quả rồi chia tổng số dân trong khu vực, thì bạn thấy con số này vào khoảng 3.679 $ (nếu có thêm Singapore, thì sẽ là 4.130$) chứ không bẳng con số 24.000$ như anh bạn Hồ Nhân đưa ra để bác bỏ luận điệu của Thiện mỗ bảo dân VN không nghèo như người ta tưởng.

Có một điểm mà các bạn nên để ý khi đọc hoặc sừ dụng con số GDP. Điều này tôi đã học từ bà đầm Thuỵ Sĩ của tôi, một cô giáo làng nữ công gia chánh. Khi ở Thuỵ Sĩ, tôi rất ấn tượng về con số GDP của Thuỵ Sĩ, vào thời ấy đứng đầu thế giới. Bà đầm tôi tĩnh bơ bảo là đừng tin vào những con số ấy. Bà bảo rằng, khi tính GDP người ta tính vào tiền thu nhập của phần lớn ngành tài chính làm ra tiền là những ngân hàng, những công ty bảo hiểm, và các công ty trốn thuế lợi dụng thuế doanh nghiệp thấp nên cho đăng ký hoạt động, nhưng thật sự hoạt động ở nơi khác. Nói tóm lại, GDP Thuỵ Sĩ thật sự chia cho dân không cao như ta tưởng. Thành thữ, khi bạn thấy GDP cao của nước nào đó, thì nên xem có ngân hàng, cty bảo hiểm, cty FDI nhiều hay không. Chẳng hạn tại các nước Singapore, Luxembourg, Thuỵ Sĩ thì vô số ngân hàng, bảo hiểm vô số kễ. Chắc bạn đã nghe chuyện tiếu lâm gần đây trong báo chí của ta: hai ông hàng xóm, một ông giàu ngày ăn một con gà, ông kia nghèo không có chi ăn. Cán bộ tính GDP cho cặp này ra con số 1/2 con gà/ngày.

Ngoài ra, người ta ít khi tính đến tài sản (patrimoine, tiếng Pháp) của dân chúng vào GDP. Một cái nhà mà minh sở hữu là tài sản. Một chiếc xe, một tủ lạnh, là một tài sản. Vàng người ta cất dấu là tài sản. Có bao giờ người ta tính đến 40 tỉ đô cất dấu trong dân chúng VN dưới dạng vàng vào GDP không? Bạn thữ xem, hai người lãnh 3,5 triệu/tháng (= 2.000$ GDP). Một người có nhà riêng, còn người kia đi thuê. Cuộc sống người nào dễ thở hơn. Bạn có thể đoán ra. 80% gia đình VN có nhà riêng, nên GDP 2.000$ của VN không tồi. Trong cách tính GDP, người ta có tính đến tiền dịch vụ của những người bán hàng rong hay không. Tôi tin là không. Nếu bạn biết một ông bán chuối trước nhà tôi, người Hãi Phòng, chỉ trong vòng 4 năm mà ông ta mua đươc một cái nhà trên 1 tỉ. Một chị bán trái cây trước nhà tôi, mỗi ngày lãi 300k, tháng tháng kiếm sơ sơ trên 9 triệu, chi tiêu sơ sơ, còn dư 5 triệu, chĩ 5, 7 năm là có thể mua nhà khỏi vay ngân hàng. Nói tóm lại bạn đừng khinh thường dân nghèo VN. Họ không đau khổ đâu mà bạn thương hại. Sáng nay, chị giúp việc của Thiện mỗ, dạy cho một câu vè sau đây:

     Nghèo  xơ, nghèo xác

     Nghèo khạc ra tro

     Nghèo ho ra máu

DƯƠNG QUANG THIỆN - 3/5/2014

BÀI VIẾT TRÊN FACEBOOK - 4/2014

CÁC BÀI TRÊN FACEBOOK. -- tháng 4/2014

72.000 CỮ NHÂN THẤT NGHIỆP -- Phần 1

Hiện tượng sinh viên ra trường kiếm không ra công ăn việc làm, rồi đành đăng ký học tiếp lên thạc sĩ, là chuyện thường tình ở các nước âu Mỹ. Số này đã lên 20%. Cái mà các nước âu mỹ đang lo, là số sinh viên ra trường nợ nhà nước tiền vay đi học đã khá lớn. Ở Mỹ, sinh viên nợ nhà nước vào khoảng 2.000 tỉ đô. Một con số kinh khủng: 40 triệu tỉ đồng VN, 8 lần GDP của VN. Do đó, vấn đề VN không đến nỗi nghiêm trọng.

Theo Thiện mỗ nhận thấy, thì trong số 72.000 cữ nhân này, phần lớn là các con em ở các tĩnh, các vùng quê, thuộc thành phần nông dân, muốn đi học cao để khỏi làm nông dân cực khổ. Do đó,họ muốn ở thành thị, không muốn về lại quê.

Ngoài ra, người ta dạy cho sinh viên ra trường cái tâm lý là xách bằng đi xin việc, sau khi tốt nghiệp. Vậy ai là người tạo công ăn việc làm cho ta. Các công ty đa quốc gia như IBM, Honeywell, Oracle, hoặc các công ty FDI? Không phải chỉ ở y VN đâu, mà ở châu Âu Mỹ cũng thế.  Bây giờ, người ta mới nhận thấy là ngay từ khi ở ghế nhà trường, phải tập cho sinh viên cái tinh thần khởi nghiệp, tự mình phải suy nghĩ tìm tòi tạo một ngành nghề đem lại công ăn việc làm cho mình và cho những người chưa đi học. Đó là lý do vì sao tôi tư vấn cho cô thạc sỉ ở Úc về, Đào thị Hằng, làm cái nghề bán mắm. Một quốc gia muốn phát triển, thì phải có một đội ngủ trí thức có óc sáng tạo và khởi nghiệp, từ những cái nhỏ nhất trở đi. Khoang nghỉ tới chuyện to tát lên cung trăng sao hoả, v.v..

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 29/3/2014

********************************************

72.000 CỮ NHÂN THẤT NGHIỆP - Phần 2

Cách đây 53 năm, khi tôi đang làm việc và lấy vợ Thuỵ Sĩ, thì bà già vợ người Thuỵ Sĩ thường lấy kinh thánh ra giãi thích tình hình kinh tế thế giới. Theo kinh thánh thì bao giờ cũng cỏ 7 năm bò béo, 7 năm bò gầy. Bò béo để chỉ sung túc, còn bò gầy chỉ khốn khổ. Do đó, áp dụng cho Việt Nam, thì từ 2001 đến 2007 là những năm bò béo, còn từ 2008 đến 2014 là bò gầy. Bạn thữ kiểm tra xem có đúng không. 2008 là năm BDS bị khủng khoảng ở Mỹ và ở VN. GDP của VN từ 13,5% xuống còn 5,5%. Bây giờ 2014, những năm bò gầy cũng sắp hết, chắc là sang năm tới kinh tế sẽ ấm dần lên, nếu trong năm 2014 này ta biết chuẩn bị cho cuộc đua 7 năm bò béo.

Còn chuyện 72.000 "nhà trí thức, hết gạo chạy rông", người thì đổ lỗi cho tư vấn sai (cô Appricot Lee chớ có buồn lòng), người thì bảo phụ huynh và sinh viên đã chọn sai đường, người thì đổ lỗi cho nhà nước không biết dự đoán nguồn nhân lực trong tương lai là gì. Ai cũng cho là người khác sai, còn mình thì đúng nhưng kết quả là đúng trong cái sai là "hết gạo chạy rông". Bây giờ, ta thử chơi trò phân tích vấn đề: (1) các nhà tư vấn không biết lý thuyết bò gầy bò béo của Kinh Thánh. Các nhà diễn thuyết chém gió không nghĩ đến tra cứu Kinh Thánh về vụ này; (2) khi tư vấn bạn chọn một ngành nào đó, cho đến khi bạn ra trường, có một thời gian 4 năm gọi là lead-time.

Do đó, nếu ta bắt đầu 2001, là bắt đầu chu kỳ bò béo, thì những ngành hot được tư vấn khi ra trường vào 2005 đến 2009 ai ai cũng có việc làm vì là những năm trong chu kỳ bò béo. Nhưng những ai được tư vấn từ những năm 2005 đến 2008, thì họ vẫn được tư vấn y như trước do kết quả tốt của 4 năm bò béo, và do lead time nên chỉ qua 2009 trở đi, do là ở trong chu kỳ bò gầy, "cục thất nghiệp" bắt đầu tích luỹ lớn dần lên đến 2013 người ta bắt đầu thấy rõ, nên bây giờ than van. Kết luận là chã có ai sai cả. Chỉ có điều người ta không biết đến chu kỳ bò béo bò gầy và lead-time (yếu tố này có trong tồn kho, ERP) mà thôi, nên trách họ là oan.

Bây giờ, làm sao đây. Thú thật, Thiện mỗ không thể trả lời được. Các bạn chịu khó suy nghĩ tìm ra một lời giãi đáp.

DƯƠNG QUANG THIỆN  -- 29/3/2014

********************************************

72.000 CỮ NHÂN THẤT NGHIỆP - Phần 3 (tiếp theo)

Trong một blog của tôi, tôi đã viết như sau: "Con người ta sinh ra, không phải chỉ để ăn như nhiều người bỡn cợt nói thế, mà thực chất là để giải quyết các vấn đề cho bản thân, cho gia đình, cho xã hội, cho đất nước hoặc cho nhân loại. Các vấn đề là muôn hình vạn trạng, thượng vàng hạ cám. Mà muốn giải quyết vấn đề thì phải học. Học từ khi còn tấm bé trong gia đình, rồi học khi vào trường tiểu học trung học, rồi ở đại học, rồi học ở trường đời khi đi làm việc. Nói tóm lại, là phải học cách giải quyết các vấn đề. Có các vấn đề trong quá khứ, hiện xảy ra trong hiện tại, đã được đúc kết trong sách vở mà ta phải học. Tứ thư Ngũ kinh của thời nho giáo là những bài học đúc kết của người xưa giải quyết các vấn đề đạo đức, lễ nghĩa, kinh bang tế thế (kinh tế), v.v.. xảy ra trong xã hội. Ngày nay, trong các trường cao đẳng, kỹ thuật, kinh tế, ta cũng chẳng qua học cách giải quyết các vấn đề quá khứ xa xưa nhưng nay với cặp mắt kho học hơn, nhưng nói chung là học giải quyết các vấn đề quá khứ nhưng vẫn tiếp diễn trong hiện tại. Có những vấn đề đã bị lỗi thời biến mất khỏi cuộc sống của chúng ta, nhưng cũng có những vấn đề mới sẽ xuất hiện trong tương lai, mà ta sẽ phải có phòng thí nghiệm học tìm cách giải quyết.

Nói tóm lại, giáo dục chẳng qua là cách dạy con người giải quyết vấn đề của hiên tại và của tương lai. Nếu giáo dục giúp đào tạo đúng và đủ người để giải quyết các vấn đề xảy ra trong mọi môi trường thì là một giáo dục tốt. Một giáo dục đào tạo được những con người có thể giải quyết vấn đề một cách ngon lành là một giáo dục tốt. Thế thôi."

Các bạn có biết không: cái ngành nghề điện toán, tin học, lập trình mà chúng tôi theo đuổi suốt đúng 50 năm nay (tôi vào IBM France, vào ngày 2/1/1964), và chưa chấm dứt thế mới chết chứ khi tuổi còn vài ngày nữa là sắp qua 81, khi đem ứng dụng vào đời sống kinh tế hành chánh, là giúp giãi quyết các vấn đề đã và sẽ xãy ra trong xã hội. Do đó, khi viết chương trình, ngoài phần chính, gọi là main solution, chúng tôi bao giờ cũng phải trù liệu phần alternate (còn gọi là phần error, hoặc phần exception) trù liệu thực tế của cuộc sống. Chính vì các lập trình viên được đào tạo ở VN không học trù liệu phần error & exception nên các chương trình không khả tin, đầy sai lầm. Xin lỗi là hơn cà kê dê ngỗng, nhưng rất cần thiết cho sự hiểu biết cần thiết về sau.

Bây giờ, tôi xin trở về vấn đề thất nghiệp của chúng ta. Nếu bạn chấp nhận cái nguyên lý mà chúng tôi đã đề ra ở trên: giáo dục chẵng qua là một quá trình dạy cho con người cách giãi quyết các vấn đề xãy ra trong xã hội. Và ngành điện toán cũng là ngành giãi quyết các vấn đề, nhưng sử dụng máy tính là công cụ. Do đó, con người và máy điện toán đều cùng một mục tiêu: giãi quyết một vấn đề, nhưng con người làm bằng tay (với nhiều sai sót và chậm chạp), còn máy tính là tự động, thông qua các chương trình phần mềm  (chính xác và nhanh chóng). Nếu bạn chấp nhận ý kiến như sau: sinh viên ra trường là sản phẩm hoàn tất (end product) của một nền giáo dục theo kiểu sản xuất hằng loạt. Như vậy, sinh viên ra trường sẽ đi về những khách hàng tiêu thụ tiềm năng: là những cơ quan công quyền, các xí nghiệp quốc doanh hoặc tư doanh, các tổ chức, đoàn thể. Nếu số sinh viên được nền giáo dục đào tạo ra khớp với số lao động mà các khách hàng cần đến thì là lý tưởng và ta gọi là chính sách toàn dụng (full employment). Nhưng ít khi xảy ra. Số người không được sử dụng khi ra trường sẽ tham gia và đội quân thất nghiệp. Như vậy, nếu nhìn vấn đề theo lăng kính của ngành điện toán, thì số người  vào được thị trường lao động là main solution của chương trình nhân dụng, còn số dân thất nghiệp là phần error hoặc exception hoặc alternate của chương trình nhân dụng. Bộ giáo dục là tác nhân thực hiện chương trình giáo dục và đào tạo phải trù liệu hai phần main solution và phần alternate/exception. Nếu không làm được thì đúng là bất tài. Bộ GDDT sẽ nói rằng rất khó xây dựng phần alternate vì nó liên quan đến nhiều bộ, mà lấy số liệu của các ngành khác thì rất cam go vì cái tính bảo mật của từng cơ quan công quyền cũng như tư nhân. Nói vậy, thì làm thế nào các công ty ngoại quốc, như Mc Donalds chẵng hạn, muốn chiếm lĩnh thị trường VN khi mà họ không biết chi về dân VN. Trong phần 4 kế tiếp, Thiện mỗ sẽ cùng các bạn xem tiếp vấn đề giúp bộ GDDT.

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 4/4/2014
 ,
********************************************

CHUYỆN ĂN CẮP & CHUYỆN CÁC CÔ TIẾP VIÊN AIR VIETNAM Ở NHẬT BẢN.

Sáng ra, cô Nấm gởi cho Thiện mỗ cái link này: 

http://www.doanhnhansaigon.vn/online/dien-dan-doanh-nhan/doi-thuong/2014/03/1080395/bi-cam-cua-moi-giat-minh/

Thiện mỗ đã đọc nhiều bài báo về chuyện ăn cắp vặt của khách du lịch VN ở nước ngoài. Rồi nào là chuyện ăn cắp phần mềm, đạo văn, v.v.. Cuối cùng, trên Facebook, người ta tha hồ chỉ trích, ném đá, đánh võ mồm v.v.. đối với những "tội đồ" mà mình chả hề biết mặt. 

Ngày hôm nay, Thiện mỗ xin hầu bà con về đề tài này, với ước mong là bà con hiểu sâu vấn đế để tránh chỉ trích vô tội vạ.

Theo định nghĩa "ăn cắp" là lấy cái gì đó của người khác không thuộc của mình. Đây là một tội danh không nặng lắm thời buổi bây giờ. Tội danh tương ứng nặng hơn là "ăn cướp" dùng vũ lực, nhẹ vừa vừa là "ăn chặn" (chẵng hạn, tiền cứu trợ đồng bào lũ lụt, tội này thường xãy ra tại các cán bộ đương chức đương quyền). . 

Tuỳ theo thời cuộc, tuỳ theo môi trường quốc gia, hoặc tùy theo đạo lý của nước sở tại nơi xãy ra vụ "ăn cắp" thì hình phạt nặng nhẹ sẽ khác nhau. Tôi nhớ hồi nhỏ, tôi học trường nam ở Nha Trang, thuộc chế độ bảo hộ, tôi đã đọc trọn bộ sách tiếng Pháp của nhà đại văn hào Pháp tên Victor Hugo. Bộ sách mang tên Les Misérables (những kẻ bần cùng). Trong truyện này có một nhân vật tên là Jean Valjean. Khởi đầu câu chuyện, vì nhà nghèo, đông anh em, một đêm nọ Jean đói quá đã lén đập bể kiến một tiệm bánh mì, vừa thò tay ăn cắp 5 ổ bánh mì thì bị bắt tại trận, và sau đó bị kêu án... 5 năm khỗ sai biệt xứ. Một hình phạt nặng "khủng" so với thời buổi bây giờ. Tôi cũng có đọc một loạt sách của nhà văn Anh tên Charles Dickens, trong ấy có quyển Oliver Twist. Ông cậu Twist hồi nhỏ mồ côi cũng thuộc một nhóm chuyên đi móc túi và ăn cắp rất chuyên nghiệp do một tên lưu manh đào tạo có bài bản. Thời buổi nớ, nghèo khổ mới sinh ra ăn cắp ở chợ búa, ăn cướp ở dọc đường liên tỉnh, v.v.. Ở VN thì chuyện ăn cắp là chuyện thường tình, ít khi bị khép tội nặng như ở châu Âu. Ở VN, dân ăn cắp thường xảy ra ở chợ búa. Nhà nghèo, đói sinh ra ăn cắp. Chắc bạn đã nghe dân chợ Cầu Muối, SaiGon, hay gọi loại ăn cắp mang tên "đá cá lăn dưa". Bọn nhỏ này thường hợp đồng tác chiến theo cặp. Một thằng xắng xít giúp đem cá từ dưới bến lên vựa, rồi nhân dịp người ta không để ý là lấy vài con, đá hậu văng thật xa. Thế là chiến hữu ở xa, tha hồ lượm. Do đó mới gọi chúng là loại đá cá lăn dưa.

Nói chung, ông bà ta hồi xưa đã có những câu giáo dục như: "phú quý sinh lễ nghĩa, bần hàn sinh đạo tặc"; "đói cho sạch, rách cho thơm"; "giấy rách phải giữ lấy lề". Mẹ tôi hồi nhỏ bao giờ cũng nhắc đi nhắc lại các câu kể trên, đến độ nhập tâm, nên đối với anh chị em chúng tôi các câu này là câu giữ mình. Còn bây giờ, người ta cho những câu kể trên là của bọn tiểu tư sản, phong kiến, nho giáo không đáng giá bằng 5 điều bác Hồ dạy, còn cha mẹ thì bận túi bụi đi kiếm tiền, giao mọi giáo dục con cái cho nhà trường, còn nhà trường thì bận lo thành tích. Do đó, lớn bé đều là lủ ăn cắp mà không biết, để khi ra ngoại quốc người ta dạy cho mới bẽ mặt. 

Tuy nhiên, nhìn chung suốt chiều dài lịch sử của nhân loại, thì các nước Âu Mỹ là những nước ăn cắp ăn cướp siêu hạng, những dân nhà giàu tại các nước này cũng ăn cắp ăn cướp tinh vi thần sầu quỷ khóc, qua hằng trăm năm. Còn dân ta, có đi ra ngoại quốc, mới gần chục năm may thì ăn cắp có to tát gì đâu, vài lọ mỹ phẩm, vài cái đồ nội y có gì đâu mà làm ầm ỷ. 

Khi tôi du học và làm việc ở Pháp và Thuỵ Sĩ, vào những năm 1955-1965, thì châu Âu cũng vừa mới thoát khỏi chiến tranh, vết tích chiến tranh nghèo đói vẫn còn hiện diện, các siêu thị Monoprix, Printemps, Galerie Lafayette, ở Pháp hoặc Migros ở Thuỵ Sĩ bắt đầu hình thành. Thì vấn đề người ta ăn cắp hàng ở siêu thị cũng đã bàn cãi tranh luận nhiều. Cuối cùng thì camera được gắn tại các siêu thị để phòng chống ăn cắp. Do đó, không thể nói là người Âu Mỹ không ăn cắp. Có gắn camera từ 1955 trở đi ở Âu Mỹ, có nghĩa là người Âu Mỹ cũng đã quen ăn cắp rồi. Chứ không phải chỉ có dân du lịch VN là ăn cắp. Tôi nhớ, hồi tôi còn ở châu Âu, người ta bàn cũng khá nhiều về cái bệnh ăn cắp gọi là kleptomanie (tiếng Pháp, nghiện ăn cắp), nghĩa là người ăn cắp, thường là phụ nữ, không phải vì nhu cầu, vì thiếu thốn nghèo nàn, mà vì muốn có cái cãm giác mạnh khi bị bắt tại trận. Với những trường hợp này, thường tái diễn nhiều lần, người ta gởi những "bệnh nhân" đặc biệt nảy cho các bác sĩ tâm lý giãi quyết. Và người ta giãi quyết nhẹ nhàng, không ồn ào. Như vậy, tại sao làm ầm ỷ đối với người VN? Bạn thử đặt câu hỏi.

Theo bạn bắt cóc là gì? Theo Thiện mỗ, bắt cóc chẵng qua là dùng vũ lực ăn cắp thân xác người nào đó, đem đi bán làm nô lệ, hoặc nhẹ hơn là tống tiền ai đó để thả người này ra. Nghĩa là bắt cóc là một hình thức ăn cắp rất đặc biệt. Thế bạn có biết từ năm 1441 đến thế kỷ 19, các nước Âu Mỹ, trong ấy có Anh, Pháp, Hà Lan và Mỹ chủ yếu, đã qua Phi Châu, bắt cóc dân lành Phi Châu, chở qua Mỹ hoặc Brazil bán cho các chủ đồn điền để làm nô lệ lao động trong các đồn điền này. Các nước châu Âu này có hơn 400 năm để hình thành cái tam giác (Mỹ, Phi châu, châu Âu) buôn nô lệ, nghĩa là làm cái công việc buôn người dã man bỉ ổi.  Cái kỳ lạ, là trong các thư viện ở Mỹ cũng như ở châu Âu, tại các bến cảng buôn nô lệ nổi tiếng ở châu Âu như Liverpool (Anh), Nantes, La Rochelle, Bordeaux của Pháp, người ta ghi rất tỉ mỉ các chuyến đi bắt cóc dân da đen rồi đem bán cho Brazil, Mỹ, Cuba, Philippine, v.v.. Người ta tính ra có vào khoảng 20.000 chuyến đi, với các chiến thuyền đồ sộ hoành tráng. Người ta ghi rõ, chủ sở hữu các chuyến đi buôn người là những gia đình giàu có nào, những dòng họ quí tộc nào. Bạn sẽ không ngạc nhiên chi cho lắm, khi những "đại gia" tại các nước Âu Mỹ phần lớn xuất phát sự giàu có của họ từ những phi vụ buôn nô lệ, với số nạn nhân nô lệ da đen lên đến 15 triệu người.

Để rồi giờ đây, qua những đài BBC, hoặc VOA họ dạy khôn dân VN về nhân quyền này nọ, và những chuyện ăn cắp vặt của khách du lịch VN, v.v.. Nếu họ xem lại lịch sữ VN, thì họ thấy dân Việt đã đối đãi tữ tế, nhân hoà với người Chăm, người Khờ Me thế nào, theo phương châm "bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn".

Bây giờ, bạn thử bước qua thế giới hiện đại của ngày hôm nay. Nước nào là nước ăn cắp thông tin cá nhân, tình báo, quân sự, kinh tế, ăn cắp khủng nhất? Bạn biết câu trả lời: ông Anh Cả Cờ Hoa. Nếu không có Snowden phát giác và tung tin, thì ta chả biết rõ ràng bộ mặt thật của Mỹ. Thế mà có một thời khá dài, Mỹ hô hoán liên tục bảo giới quân sự TQ với 2 triệu bộ đội rành tin học , đã nghe lén Mỹ, ăn cắp các kỹ thuật quân sự, v.v.. Tử khi Snowden huýt còi thì cái vụ hô hoán chống TQ cũng im luôn. Bây giờ, thì không ai còn tin cái kiểu "vừa ăn cướp vừa la làng" của Mỹ.

Trong những năm về sau này, tại các nước đông âu, thiếu chi lãnh đạo cao cấp các chính phủ đông âu bị tố là những bằng tiến sĩ của họ bị nhuốm màu "đạo văn". Và họ bị buộc thôi việc. Gần đây nhất, vào đầu năm 2013, là thí dụ của bà Annette Schavan, bộ trưởng bộ giáo dục và nghiên cứu của chánh phủ Đức bị buộc thôi việc, vì luận án tiến sĩ của bà ta đầy "đạo văn" nên đại học Düsseldorf, nơi bà làm tiến sĩ, phải rút học vị của bà ta. Do đó, "đạo văn" không phải là riêng gì của VN, mà của cả thế giới qua nhiều thời đại. Nơi nào chuộng văn bằng, như ở VN chẵng hạn, thì tỉ lệ đạo văn sẽ rất cao, so với các nước khác. 

 Từ "đạo văn" qua "đạo trình" (ăn cắp phần mềm) thì không bao xa. Sống trong ngành tin học từ thời khai thiên lập địa của ngành này, Thiện mỗ tôi có thể khẳng định là trong suốt cuộc đời hành nghề của mình, lập trình viên nào cũng "đạo trình" những khúc chương trình (snippet) nhỏ của ai đó trong tay của mình. Bạn đâu có biết, Bill Gates, người mà cả thế giới đều ngưỡng mộ ông ta do cái túi tiền lớn nhất thế giới, bắt đầu sư giàu có của ông ta, vào năm 1972, khi ông ta hợp tác với IBM để "đạo trình" những nghiên cứu gì sau đó, khi ông ta tuyên bố ngưng hợp tác với IBM, ông tung ra phần mềm Windows, làm cho IBM chới với không tài kiện cáo gì được. Do đó, bảo dân VN "đạo trình" là vô lý. Các công ty tin học nào cũng có quá khứ "đạo trình" được che dấu một cách tinh vi, hoặc được thoả thuận sau khi trả một số tiền gì đó. Bạn cứ nhìn thí dụ của cặp Apple/Samsung thì hiểu rõ vấn đề. 

Theo nguyên tắc "bần hàn sinh đạo tặc", nghĩa là giới ăn cắp xuất thân từ giới nghèo mạt rệp, nhưng trong thời buổi kỹ thuật số này, anh giàu nào nhiều tiền lắm của thì tính cách ăn cắp của anh này sẽ tinh vi hơn nhiều, qua mặt biết bao nhiêu là luật lệ. Cũng theo nguyên tắc, doanh thu anh cao thì anh phải trả thuế thu nhập cao. Muốn trả thuế thấp thì chỉ có cách thông đồng với bọn luật sư lưu manh lách luật đế ăn cắp thuế, trốn thuế. Hoặc đăng ký định cư tại các thiên đường trốn thuế như Luxembourg, hoặc Thuỵ Sĩ. Ngoài ra, trong thời đại bùng nổ thông tin, cái điện thoại di động (kèm theo cái sự thông minh) là vật bất ly thân của mọi người. Thế là chiến tranh các bằng sáng chế trong điện thoại di động, điển hình giữa Samsung và Apple. Ông nào cũng tố đối thủ ăn cắp bằng sáng chế của mình. Sau một thời gian đấu đá, chỉ tổ làm giàu cho đám luật sư tư vấn tranh chấp, nên hai to đầu dtdd đành hạ mã tấu quyết tâm ngưng đấu đá để lo sản xuất phân phối hàng. Bạn thấy là số tiền ăn cắp bản quyền lẫn nhau có thể lên đến hàng chục tỉ đô, chứ không phải 5 ổ bánh mì như thời Jean Valjean của Victor Hugo.

Nói tóm lại, ở vào thời đại kỹ thuật số này, thì không phải "bần hàn sinh đạo tặc" mà là "quyền lực sinh đạo tặc", hoặc "lợi ích nhóm sinh đạo tặc". Loại đạo tặc này phổ biến khắp thế giới, nhất là thế giới giàu có, đầy quyền lực, nên khó xữ án bỏ tù. Lấy một thí dụ: chiến tranh Irak, khởi sự năm 2003 bởi Bush (con), tổng thống Mỹ, cuối cùng xem ra là một cuộc chiến ăn cắp dầu của Irak bởi liên quân Anh-Mỹ. Tháng 4/2011, Greg Muttitt đã cho xuất bản quyển sách Fuel on The Fire, chứng tõ việc này. Mặc dầu Mỹ đã rút lui khỏi Irak, nhưng các giếng dầu của Irak vẫn còn nằm dưới quyền kiễm soát của quân Mỹ và Anh. Ai sẽ xữ George Bush về viêc ăn cắp này?  Chả ai cả. Vì ta đây là nước Mỹ. 

Để kết luận, ăn cắp mà không biết chùi miệng bị người bắt tại trận, thì ráng mà chịu trận. Nên học những gì người xưa đã dạy "đói cho sạch, rách cho thơm", "giấy rách phải giữ lấy lề". Hồi nhỏ, khi lớn lên ở Nha Trang, dưới thời tây đô hộ, tụi nhỏ chúng tôi sợ nhất là khi bị tụi tây chưỡi "a na mít đá đít không đi", ba má mà nghe được câu chưỡi này là bị một trận đòn nên thân. 

DƯƠNG QUANG THIỆN  -- 5/4/2014

********************************************

CUỘC HÀNH TRÌNH CHINH PHỤC ERP CỦA NHÓM BIS (tuần thứ 21)

Module Inventory Control (Tồn Kho) vừa mới xong. Đây là module thứ 2 của ERP, sau module Order Processing (quản lý bán hàng). Sau đúng 5 tháng, chúng tôi đã đi gần nửa đoạn đường dự án. Hy vọng là trong 5 tháng kế tiếp, dự án sẽ hoàn thành "phần thô" nói như trong xây dựng.  Chúng tôi cũng sắp xong việc viết sách chĩ dẫn cho module Order Processing dành cho học viên tương lai. 

Tuần 22 kế tiếp trở đi, module CASH & BANK / AR & AP sẽ bắt đầu được thi công. Vì là module dễ, nên thời gian thi công sẽ nhanh hơn hai module đi trước, vào khoảng 3 tuần là xong.

Anh em có vẽ mệt mõi và căng thẵng. 

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 11/04/2014

********************************************

UNG THƯ VIỆT NAM CAO NHẤT THẾ GIỚI

Người ta vừa mới báo cáo là ung thư ở VN cao nhất thế giới, vì 3 lý do: lao động cường độ cao, ô nhiễm không khí, và chế độ ăn uống không hợp lý. Nghĩ cũng lạ. Lao động cường độ cao là dân Hàn Quốc. Ô nhiễm không  khí nặng nhất là TQ. Chế độ ăn uống bất hợp lý thì chỉ có dân giàu tp HCM và Hà Nội. Nhưng người ta không cho biết tỉ lệ ung thư theo tỉnh thành. Do đó, Thiện mỗ không tin 100% 3 lý do nêu trên. Theo Thiện mỗ, lý do ung thư cao ở VN là do dioxin của Mỹ thả xuống VN. Và điều này, người ta không dám nhắc tới sợ ông Mỹ phật lòng. Nếu người ta cho biết tì lệ ung thư theo tĩnh thành, và tỉ lệ dioxin rải lên VN theo tỉnh thành, và tì lệ bộ đội đã đi qua từng vùng chiến trường, rồi đem so sánh, xem sao. Chắc chả ai dám làm thống kê theo đề xuất của Thiện mỗ. 

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 11/04/2014

********************************************

21 ĐẠI HỌC DỎM HOA KỲ ĐANG HOẠT ĐÔNG TẠI VIỆT NAM

Bạn có biết chuyện này không? Nghỉ cũng lạ, cái xứ Việt Cồ này!!!

Viện Giáo dục Quốc Tế (IIE), năm 2011, đã công bố danh sách 21 đại học dỏm của Mỹ đã liên kết đào tạo với các đại học VN. Không biết năm 2014, còn lại bao nhiêu? Và cái trường đại học Bristol của ông Việt kiều nổi tiếng chém gió ở VN thì là thế nào đây?

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 12/04/2014

********************************************

SAI THÌ RÁNG MÀ CHỊU

Mời bà con nhín chút thời giờ đọc chơi bài vè này, người ta mới gởi cho Thiện mỗ:

Đây là bài thơ dân chế nhân câu phát biểu của chủ tịch quốc hội Nguyễn Sinh Hùng: quốc hội là do dân bầu, khi sai thì chịu chứ đòi kỷ luật ai.

Dân ơi mày chớ có gian,

Bầu sai tự chịu, kêu than nỗi gì?

Thằng Dân ngồi khóc tỉ ti:

- Em trót "bỏ phiếu" trong khi đi..cầu!

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 12/04/2014

********************************************

30.000 TỈ ĐỂ NÂNG CẤP SÁCH GIÁO KHOA

Hồi nhỏ Thiện mỗ dốt toán lắm, nhưng được cái tính kiên trì nên môn toán bao giờ cũng đứng thứ 3 trong lớp. Nay nghe bộ GDDT đang báo cáo quốc hội xin chi 30.000 tỉ đồng để sửa đổi bộ sách giáo khoa trong năm 2015, không xa. Nghe mà ớn xương sống. Mặc dầu dốt toán cao cấp thuộc loại của thiên tài toán học, Ngô Bảo Châu, Thiện mỗ xin xách toán cộng trừ nhân chia của mẹ đĩ để làm giùm cho các đại biểu quốc hội giỏi chính trị nhưng lại dốt toán bài toán cải tổ sách giáo khoa mà bộ đề xuất.

Theo Google, thì năm nay có 25 triệu học sinh VN vào lớp trong niên khoá 2014-2015. 

Ta thử lấy một quyển sách 200 trang, nếu in vào khoảng 1.000 bản, bán ra (giá bìa) 30.000 đồng, thì tiền in là 10.000 đồng, nhà xuất bản phát hành 10.000 đồng, còn tiền tác giả cũng 10.000 đồng. Do đó, một tác giả in 1.000 bản thì sẽ nhận 10 triệu đồng, gọi là tiền bản quyền, rất bèo nếu đem tính công lao bỏ ra.

Bây giờ, giả định quyển sách kể trên là quyển sách giáo khoa mà bộ sắp cho cãi tiến, in ra, phổ biến cho học sinh. Mỗi quyển sách giờ đây không phải được in ra 1.000 cuốn, mà là 25 triệu cuốn. Và giả định phải in ra cho 10 môn học (số môn học là bao nhiêu, Thiện mỗ mù tịt), như vậy số sách phải in ra là 250 triệu cuốn. Bạn nhân 250 triệu cho 10.000 đồng, thì ra 2.500 tỉ đồng cho tác giả, 2500 tỉ cho nhà in, và 2.500 tỉ cho nhà xuất bản/phát hành. Tổng cộng 7.500 tỉ, chỉ bằng 25% trên con số bộ đưa ra. 22.500 tỉ còn lại chạy đi đâu: ??? Chắc là tiền đi tập huấn. Bạn nhờ một đại biểu quốc hội nào đó mà hỏi cho ra lẽ.  

Bây giờ, bạn thử lấy con số 2.500 tỉ trả cho các soạn giả. Giả định, mỗi ông viết một cuốn, thì 2.500 chia cho 10, mỗi ông sẽ lãnh 250 tỉ. Kinh khủng, vì chỉ mất 3 tháng viết một cuốn sách mà có thể lãnh 250 tỉ. Có thể mua 250 căn hộ chung cư. Lẽ dĩ nhiên, theo châm ngôn "anh ăn được chút cơm thì em cũng được chút cháo". Em tiến cữ anh viết sách mà. 

Bạn có thấy effet de masse (tác động khối lớn) và lợi ích nhóm (được bộ chọn viết sách,được bộ giao cho in, cho phát hành) là thế nào chưa. Bạn nào quen với thiên tài Ngô Bảo Châu thì nhờ ông ta xem lại cách tính kiểu bà nội trợ của Thiện mỗ có đúng không. 

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 15/4/2014

********************************************

34.000 TỈ ĐỂ NÂNG CẤP SÁCH GIÁO KHOA. (HỒI 2)

Báo TT sáng nay, 16/4/2014 có tựa bài "Dự chi 5.000 tỉ đồng" liên quan đến dự án 34.000 tỉ đồng, nâng cấp sách giáo khoa(SGK). Trong bài trước của Thiện mỗ, với cách tính của mẹ đĩ, đã đưa ra con số 7.500 tỉ đồng. Như vậy cách tính của mẹ đĩ Thiện mỗ sai biệt không quá lớn so với 5.000 đưa ra. Thế còn sai biệt 29.000 (34.000-5.000) tỉ nó đi đâu? 

Bây giờ, ta thử xem trả lời của bộ thông qua các ông đại diện. Có một ông tên Đổ Ngọc Thống, thường trực ban soạn thảo chương trình SGK, trả lời trước quốc hội như vầy: "(34.000 tỉ đồng) Đây là con số khái toán để tạm hình dung là khối lượng công việc phải làm. ...". Bạn để ý, chữ khái toán. Theo định nghĩa kế toán, từ này có nghĩa "tính toán đại khái", nó giống như mỗi sáng, osin xin tiền bà chủ đi chợ, bà chủ hỏi cần bao nhiêu, thì osin trả lời đại khái bà chủ đưa cho con một triệu đồng đi. Bà chủ hỏi sao mà nhiều thế, thì osin bảo là thì bà cứ đưa đi rồi khi nào về con sẽ tính kỹ cho bà xem. Do đó, ông Thống trả lời tiếp: "Còn khi đề án triển khai, sẽ cụ thể hoá từng khoản chi, trải qua quá trình thẩm định của bộ tài chính, của quốc hội, và nhiều cơ quan". Các bạn có thấy ông Thống trả lời quốc hội giống như osin trả lời bà chủ hay không. Nếu đúng thế, có nghĩa là bộ xem thường quốc hội. Và nói theo ông NS Hùng, thì quốc hội là dân, thì gián tiếp bộ xem thường người dân. Bây giờ, bạn, người có học, thay mặt người dân cỏ ý kiến gì với bộ GDDT đi.

Ta xem tiếp. Ông Thống giãi trình tiếp: "Kinh phí chi trực tiếp cho việc biên soạn chương trình SGK chỉ có 5.000 tỉ đồng mà thôi. Ngoài ra, còn chi cho 7-8 khoản khác, nhưng tôi không nhớ cụ thể là những khoản nào...". Một ông thường trực ban soạn thảo chương trình SGK mà không nhớ những khoản chi thuộc đề án, thì ông làm thường trực cái gì thế? Không lẽ có tên để được chi tiền dự án. Chắc trên thế giới, chỉ có VN có loại hiện tượng này. Một osin nội trợ, hằng ngày đi chợ còn nhớ vanh vách hàng chục món hàng phải mua với giá thay đổi của thị trường hằng ngày, còn ông thường trực mà chỉ có 7-8 khoảng chi, và sẽ chi bao nhiêu, mà trước quốc hội lại trả lời là không nhớ. Học trò (ông Thống) mà trả lời thầy (quốc hội) như thế, thì ở nhà trường, người ta phản ứng thế nào nhỉ?. 

Ta xem tiếp để kết thúc màn kịch. Ông Thống phân trần tiếp: "trong bối cảnh hiện nay, mà đưa ra con số cụ thể, chính xác về kinh phí, là cực kỳ khó khăn, vì đề án trái dài cả chục năm tới, sẽ có nhiều thay đổi chưa tính trước được". Bao giờ, các bộ, các cơ quan nhà nước khi dính tới tiền bạc là kêu lên rằng quá phức tạp, có quá nhiều số liệu, mà số liệu nào cũng đá chỗng gọng nhau, nên trong hiện tình không thể đưa ra con số chính xác, thôi thông cảm nhé, sẽ trả lời sau. Và khi được trã lời chính xác một vài năm sau, con số thực chi sẽ có thể là 70.000 tỉ đồng, chứ không phải 34.000 tỉ đồng, chi phí tăng là do cái này, cái kia đội giá do lạm phát, do khủng hoảng kinh tế... Lúc nớ, thì quốc hội sẽ làm chi. Chả làm chi cả. Chỉ có cách hạ bút ký duyệt các chi phí khủng...Theo Thiện mỗ, số khoảng mục đâu có chi mà nhiều. Trong hồi 1, Thiện mỗ đã chỉ ra cách tính đâu có khó khăn gì mà không tính được. Chỉ trong một bảng Excel, với 100 yếu tố, người ta cũng có thể tính ra một cách chính xác, trong trường hợp SGK. Bộ có sẵn một báu vật thiên tài toán học Ngô Bảo Châu sao không biết tận dụng, và kể cả Viện Toán Học. Thì sao không biết sử dụng để tính ra tổng chi phí nâng cấp SGK. Hay là sợ con số "tụi nó" tính ra quá nhỏ không đủ "bôi trơn" cho dự án lọt qua lổ kim.

Tới đây, ta "tạm hình dung" công việc bộ trã lời trước quốc hội vừa rồi, thấy mà phát ngán cái giàn lãnh đạo không biết là kiểu chi. 

 Hiện ta đang ở Hồi 2. Nếu có hồi 3, hồi 4, về sau, Thiện mỗ sẽ hầu các bạn. 

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 16/4/2014 

34.000 TỈ ĐỂ NÂNG CẤP SÁCH GIÁO KHOA. (HỒI 3 và kết thúc)

Cuối cùng, ông bộ trưởng Phạm Vũ Luận, xin lỗi Quốc Hội là con số 34.000 tỉ đồng là do sơ suất của bọn nhỏ ở nhà khai bậy bạ không có chứng cớ. Chuyện của bộ GDDT sao mà giống chuyện osin đi chợ của nhà Thiện mỗ. 

Chuyện của một bộ nhà nước mà như thế là bó tay.

Tới đây xem như hết truyện dài giáo dục đào tạo.

********************************************

TỈ LỆ NGƯỜI NGHÈO Ở CÁC NƯỚC TƯ BẢN

Các bạn xem biểu đồ dưới đây, phía tay phải, cho biết tỉ lệ dân chúng không thể có tiền tự nuôi sống mình ở các nước tư bản Âu Mỹ. Bên Mỹ thì có những phiếu thực phẫm trị giá 50 đô /tuần cho những người dưới mức nghèo khổ. Ở Pháp thì có tổ chức Resto du Coeur cung cấp hằng năm 170 triệu suất ăn cho 1,1 triệu người nghèo nằm trong biểu đồ này. Bạn thấy tỉ lệ % người thiếu ăn là 30% ở Hungary, 20% ở Mỹ, 10% ở Pháp, dưới 1% ở các nước bắc Âu. Bạn thấy ở Hoa Kỳ, người nghèo lên đến 20%, thế mà không biết họ lấy tiền đâu để gây chiến hết nước này đến nước khác. Hết VN, thì đến Irak, sau đó Afghanistan, nay sắp sửa là Ukraine. Và đang chuẫn bị chơi Cuba.

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 20/4/2014

********************************************

KHÔNG NÊN CHÔN QUÁ SỚM CÁC QUỐC GIA ĐANG TRỖI DẬY

Tác giả : Laurence Daziano  |  21/03/2014  (Báo La Tribune)

Người dịch: Dương Quang Thiện

Ngày 22 và 23/2/2014 vừa qua, cuộc họp ở Sydney (Úc) của các bộ trưởng tài chính của tổ chức G20 đã chứng kiến sự đối đầu giữa hai khối (Hoa Kỳ đối nghịch với các quốc gia mới nổi) liên quan đến việc thắt chặt chính sách tiền tệ của Mỹ. Khi nhiều nhà bình luận ghi nhận sự yếu kém của các quốc gia mới nổi, thì khối G20 ở Sydney thực sự đánh dấu sự xác nhận của họ trên trường quốc tế cũng như trong lòng các tổ chức kinh tế tài chính. 

Những mất quân bình của các quốc gia mới nổi được đưa ra ánh sáng

Từ khi FED đưa vào hoạt động việc giảm tiến độ chính sách quantitative easing (1) các quốc gia mới nổi đã rơi vào một khủng hoãng kinh tế cho thấy rõ sự mất quân bình trong cấu trúc kinh tế của các quốc gia này. Chính sách của FED càng cho thấy một chỉ dẫn hơn là một nguyên nhân của khủng hoảng hiện thời của những quốc gia mới nổi này. Cơ học mà nói, thì quyết định của FED làm cho nguồn vốn đầu tư ở ngoại quốc liền tuôn ồ ạt trở ngựợc lại vào thị trường Mỹ. Việc biết trước sự tăng tỉ lệ lãi chủ lực, việc quay lui của sự tăng trưởng, và sự khan hiếm tiền tệ xuất hiện làm cho các nhà đầu tư Mỹ quyết tâm chuyển tiền ở ngoại quốc về lại Mỹ.

Ngược lại, các quốc gia lớn mới nổi (đặc biệt Ấn độ, Brazil, và Nam Phi) cần đến những tài trợ tài chính do sự thâm hụt ngoại thương, thì đang trải qua một khũng hoảng tài chính, thể hiện bởi việc tiền lãi của các trái phiếu tăng mạnh, cũng như sự giãm sút hối đoái tiền tệ tại các nước này. Ngân Hàng Trung Ương Ấn độ phải buộc lòng mua vào một khối lượng lớn tiền của họ, nhưng cũng khó lòng làm chậm lại sự sụt giãm giá trị hối đoái của đồng roupie. 

Sự nỗi dậy của các nước BRICS tiếp tục 

Tuy nhiên, khủng hoảng tài chính của các nước mới nổi dậy cần phải được phân tích trong một thời gian dài và theo cung đường tăng trưởng của các nước này. Trong thập kỹ qua, việc xuất hiện của nhóm BRICS (tắt của các nước Brazil, Russia, Indian, China, South Africa), trên trường quốc tế là điểm quan trọng nỗi bật nhất. Bây giờ, người ta nghỉ rằng việc trỗi dậy của BRICS cũng sẽ vẫn tiếp tục nhưng ở qui mô vừa phải hơn, nhưng lại xuất hiện của một nhóm nước trỗi dậy mới mang tên BENIVM ( viết tắt của các nước Bangladesh, Ethiopie, Nigéria, Indonésie, Vietnam, Mexique). Bạn có thấy tên Việt Nam trong nhóm này không? 

Cột mốc xoay ngược của Lewiss: từ xuất khẩu qua tiêu thụ nội địa 

Thật thế, các nước BRICS đạt một mức độ trưởng thành nào đó sau một thập kỹ thắng lợi. Các nước này đã đạt đến một cột mốc chuyển hướng gọi là "mốc xoay ngược của Lewis", khái niệm do nhà kinh tế giãi Nobel 1979 Arthur Lewis đề xuất. Cột mốc chuyển hướng này được định nghĩa như sau: trong một nền kinh tế phát triển, một lực lượng lao động dồi dào ngày càng khan hiếm, kéo theo sự tăng trưởng lợi tức, thì một co thắc biên độ lãi của các xí nghiệp, kế tiếp là độ sụt giảm đầu tư.

Nhóm các nước BRICS hiện đang ở cột mốc quay đầu này, theo đấy hệ quả là tạo ra một tầng lớp trung lưu, có được một lợi tức trung bình, cho phép chuyển hướng tăng trưởng do sản xuất dành cho xuất khẩu nay quay qua sản xuất cho tiêu dùng nội địa. Các nước BRICS giờ đây phải đối mặt với những thách thức của những xã hội phát triển, đó là: sự quân bình của quỹ hưu bổng, sự hình thành một chế độ bảo hiểm an sinh xã hội, cách biệt giàu nghèo phải giảm đi, sự hạ cánh mô hình tăng trưởng của quốc gia, đa dạng hoá nền kinh tế, và xữ lý ô nhiểm trong các đô thị lớn.

Những thách thức này giãi thích lý do những nỗi loạn xã hội xãy ra trong những tháng gần đây tại Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ. Các tầng lớp trung lưu mới thường có khát vọng xã hội và dân chủ một cách hợp pháp. Theo diện này, Trung Quốc trong tạm thời, không ở trong tình trạng này do họ có một dự trữ tiền tệ khá lớn, cán cân xuất khẩu thặng dư cũng như bản chất của chế độ. Tổng Giám đốc IMF, bà Christine Lagarde, đã tuyên bố "khó lòng mà Trung Quốc biết đến một cuộc hạ cánh khó khăn".

Một gia tốc chuyển tiếp kinh tế và xã hội

Việc thay đổi hướng đi của chính sách tiền tệ của Mỹ như vậy hành động như là cái gia tốc chuyển hướng kinh tế và xã hội của nhóm BRICS, đồng thời cho lộ ra những khuyết điểm yếu kém về mặt cấu trúc kinh tế. Giờ đây phải làm quen với sự giãm sút kinh tế của nhóm BRICS cũng như sự xuất hiện của những quốc gia mới lớn nổi dậy dưới cái tên mới lạ BENIVM.

Nhìn một cách toàn diện, các quốc gia mới trỗi dậy cất giữ những căn bản vĩ mô kinh tế vững chắc trong dài hạn. Các quốc gia đang trỗi dậy thuộc thành viên G20 mang một tỉ lệ tăng trưởng 5,5% vào năm 2014 và 5,7% vào năm 2015 dưới điều kiện là phạm vi tài chính là ổn định. Vấn đề đầu tiên của nhóm G20 ở Sydney (Úc) cho thấy giờ đây Hoa Kỳ phải để ý đến không những Trung Quốc mà còn đối với các nước mới trỗi dậy thuộc nhóm mới BENIVM, trong ấy có Việt Nam. Tự thân, có một thay đổi triệt để trong những quan hệ kinh tế và tiền tệ toàn thế giới.

Ghi chú: Quantitative easing (QE) là một chính sách tiền tệ phi qui ước mà các ngân hàng trung ương đem ra sử dụng để kích thích nền kinh tế khi chính sách tiền tệ chuẩn trở thành không hiệu quả. 

******************

2g sáng. Ngủ không được, lò mò dậy, xem iPad.
Có đọc comment của Sản Xuất Nấm về vụ du học sinh viết thư cho Vũ Đức Đàm.
Câu chuyện muôn thuở, ông đã viết 3 bài cách đây 40 năm về đề tài du học, nhân tài tốt VN nghiệp ở ngoại quốc đang làm gì, ở đâu. Cứ vào blog của ông mà đọc.
Còn cậu này, chẵng qua là viết để giải thích vì sao mình sẽ không về, trái banh đã được đá qua cho PTT Đàm. Lẽ dĩ nhiên ông này nào có tài để giãi quyết.
Làm ông nhớ, vào tháng 7/1965, ông chuẫn bị về nước làm cho IBM. Rũ bạn bè đi ăn, chia tay. Đa số tụi nó khuyên là nên ở lại, vì sắp có chiến tranh. Nếu VC chiếm miền Nam thì chúng khg dùng dân học ở tư bản về. Ông bảo: dân kỹ thuật thì TB hay CS ai cũng dùng mình cả. 7/7/65 ông về lại VN. Một tuần sau, Mỹ đỗ bộ Đà Nẵng. Bà đầm ông vẫn không sợ hãi gì cho tương lai. Bây giờ, nghỉ lại thấy thương cho bà. Một lòng một dạ quyết theo ông đến chết. Ông được may mắn thế đấy.

Hồi thế hệ 4X thế kỷ trước, chúng ông được huấn luyện du học là phải đem cái gì mới ở ngoài về giúp phát triển đất nước, giống như những Trần Đại Nghĩa, Lương Định Của, v.v.. Còn bây giờ, cha mẹ thế hệ bây giờ, bảo con cái đi du học là để có cuộc sống ngon lành hơn thế hệ cha anh đi trước. Hai khái niệm hoàn toàn đối nghịch. Thế hệ 4X chúng tôi không đòi hỏi ưu tiên là tiền, và tự mình phải tự tạo điều kiện làm việc, phải có tinh thần khai sơn phá thạch. Còn thế hệ bây giờ, đòi hỏi đầy đủ điều kiện, thì mới về trỗ tài. Rất tiếc, dân nội địa là dân cù lần, thì không làm gì được, để xem các bạn trỗ tài học. Ở ngoại quốc họ không dạy kỹ năng khai sơn phá thạch, mà kỹ năng hường thụ. Do đó, là cái vấn nạn của nước Việt Nam đáng thương.

*****************

PARIS, THÀNH PHỐ HOA LỆ CỦA PHÁP

SÀI GÒN, HÒN NGỌC VIỄN ĐÔNG CỦA VIỆT NAM

Thành phố Paris, Pháp, sau thế chiến 2 có 2,7 triệu dân, nay chỉ còn vào khoảng 2,230 triệu. Số dân đã không tăng mà còn giảm gần 500.000 người. Còn Sài Gòn, nay được gọi là TP HCM, trước 1975 có 2,5 triệu dân, di tản hết 750.000 người, bây giờ lên đến 7,8 triệu dân. Cái kỳ lạ, là vào tháng 4/1975, dân Sai Gòn chưa sống một ngày nào với VC, mà ùn ùn bỏ đi hết gần 1/3 dân số. Các đài BBC,VOA mừng rở báo tin là dân Sai Gòn bỏ phiếu cho Tự Do bằng đôi chân, tương tự như năm 1955, dân Bắc di cư vào Nam vì Đức Mẹ đã di tản và Nam.  Trừ đi tăng cơ khí, thì có đến 6 triệu dân định cư, trong ấy có 2 triệu dân nhập cư kiếm sống từ các tỉnh miền trung. TP HCM đúng là nơi đất lành chim đậu, thế sao có đến 750.000 người bỏ đi năm 1975, khi chưa sống trải nghiệm một ngày nào với CS. Bạn tự trả lời lấy. 

Số dân sở hữu nhà đất ở Paris chiếm 20%, còn dân ở nhà thuê 80%. Dân sở hữu nhà ở Paris thường thuộc dòng dõi quí tộc trước cuộc cách mạng 1789. Còn dân thuê nhà thường là những nhà buôn bán nhỏ, những công chức tĩnh lẽ lên Paris làm việc, hoặc sinh viên, hoặc dân bán hàng siêu thị. Còn ở TP HCM, 80% là chủ sở hữu nhà, phần lớn họ là những nhà giàu từ các tỉnh lẽ miền Trung di tản vào Saigon, còn 20% là dân ở thuê, thường là dân lao động nhập cư cũng từ miền Trung, làm những nghề tự do kiếm ra tiền còm, như buôn ve chai, làm thợ hồ, thợ nề..Nhưng những người ở thuê này thường là họ có nhà riêng ở quê nhà. Nói tóm lại, nhìn chung thì dân Sai Gon có tài sản nhiều hơn, giàu hơn dân Paris. Điều mà dân Sai Gon ít khi nghỉ tới, cứ than là nghèo.

Bạn phải công nhận, từ 1975 đến nay 2014, nếu bạn đem so với những hình cũ chụp trước 1975, thì bạn sẽ thấy nhà cữa, đường sá ở Sai Gòn đều đươc xây mới sơn sữa hoàn toàn. Bạn cứ xem quận 2 ra sao. Trước đây là một vùng nông nghiệp nghèo nàn, bây giờ là một quận bề thế, nhà cao ốc vô số kể. Còn ở Paris thì không thay đổi bao nhiêu từ hồi tôi bỏ Paris về Sai Gon năm 1965. Năm 1986, tôi có qua Paris lần chót, thì thấy Paris không thay đổi chi bao ngoại trừ quận 13. Quận 13 này, hồi tôi ở Paris năm 1964, là một khu ổ chuột, tồi tàn, đĩ điếm. Nhưng sau 1975, Pháp thông đồng với Mỹ cho di tản tất cả dân tàu ở Chợ Lớn (VN) ở VienChang (Lào) và PnomPenh (Campuchia) về định cư ở quận 13. Dân Tàu di tản lắm của nhiều tiền, chúng bỏ tiền ra mua lại đất đai quận 13, xây dựng lại thành một quận hiện đại, giống như một China Town ở Paris. Như vậy, TPHCM và dân chúng lấy tiền đâu mà xây nhà. Nếu nói tham nhũng ăn hết, thì lấy đâu còn tiền xây nhà. Nếu nói tiền kiều hối thì là bao nhiêu hoang phí tiêu dùng của các gia đình VK, bao nhiêu đầu tư nhà cữa. Có tập đoàn ngoại quốc nào đầu tư BDS không. Chắc là không, vì chưa có luật cho phép đầu tư, trừ khi đầu tư chui qua bà con. Bạn thử tìm hiểu vấn đề mà trả lời.

TP Paris vừa mới khai trương một số nhà tắm công cộng có trước 1945 được tu sữa lại. Đây có nghĩa là phần lớn nhà của Paris xây trước thế chiến thứ 2 không có phòng tắm trong nhà, muốn tắm thì phải đi tắm công cộng. Hồi tôi du học ở Bordeaux cũng đi tắm công cộng. Bạn xem giùm Sai Gon thế nào? Paris, năm nay và trong 5 năm tới, dự tính là xây mới 1 triệu căn hộ nhà xã hội. Hai vấn đề hóc búa là (1) không còn đất để xây; (2) không cỏ tiền xây, vì nợ công hằng năm đã vượt quá 4% cho phép. Mà nếu có xây nhà, thì đủ thứ vấn đề vận tải, hốt rác, v.v..đặt ra nan giải. Ngoài ra, ở Paris, số nhà cho thuê thường thuộc các gia đình quí phái. Tiền cho thuê, bí kiểm soát chặt bởi luật pháp, (nghĩa là không thể tăng vô tội vạ nhưở ta), không bù đắp đủbchi phí bảo trì, do đó nhiều toà nhà bị xuống cấp nghiêm trọng. Bán không ai mua, nên nhiều nhà bị bỏ trống trong nhiều năm. Thêm lại, Paris có đến 300.000 người vô gia cư phải cung cấp miễn phí chỗ ăn, chỗ ở sưởi ấm, để khỏi mất mặt là một kinh thành hoa lệ của Pháp. Thế là chính phủ thành phố ra lệnh sung công những nhà bỏ trống để cho dân vô gia cư trú ngụ. Bạn thử tìm hỏi xem VN có vấn đề mà tôi vừa nêu ra không. Nếu có, thì bạn thử xem qui mô vấn đề ra sao so với Paris và xem TPHCM giải quyết ra sao.

Trước 1965, toàn nước Pháp có 300.000 quán cà phê, trong số ấy có những quán cà phê nổi tiếng vì là nơi hẹn hò của giới văn sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ, chính trị gia, v.v.. Bây giờ chĩ còn 30.000 quán, nghĩa là còn 10%. Trong ấy Paris chiếm một nữa, nghĩa là còn 15.000 quán cà phê. Bạn thử xem Sai Gon bây giờ có bao nhiêu quán kể cả bar. 

Năm 1945, đoàn quân Pháp, "an dưỡng" suốt mấy năm ở Algerie, được lệnh tiến về Paris "giải phóng", khi quân Mỹ đổ bộ ở Normandie. Đoàn quân cầm đầu bởi tướng Leclerc. Nói "giải phóng" chơi cho vui, chứ thật tướng Đức cai quản Paris, tên Dietrich von Choltitz, không nghe theo lệnh của Hitler là đốt cháy Paris, đã chuẫn bị trao quyền lại cho Leclerc. Paris đã tránh được một cuộc tàn phá. Còn ở Sai Gon, ngày 30/4/75, tướng Dương Văn Minh, đã không nghe lời tướng Nguyễn Cao Kỳ kêu gọi tữ thủ, đã chịu nhục chấp nhận đầu hinh quân đội CS, thế mà có ai hiểu nỗi lòng của ông ta. Big Minh đã tránh cho Sai Gòn một cuộc tàn phá kinh khủng mà có ai cám ơn ông ta đâu.

Khi vào lại được và nắm quyền cai quản Paris, tướng Leclerc (người đã từng tuyên bố về sau sẽ dẹp loạn Hồ Chí Minh trong 2 tuần lễ) đã ra lệnh bắt tất cả các con điếm ở Paris trước đã ngủ với người Đức trong thời kỳ chiếm đóng, cho cạo trọc đầu bôi vôi, rồi cho diễu hành trên đại lộ Champs Elysees. Những người Pháp nào từng cung cấp thịt thà, rượu, bánh mì, fromage cho người Đức đã bị đem xữ bắn không qua toà án xét xữ. Thữ hòi bạn, VC vào Sai Gòn có làm như thế với gái bán ba không. Bạn tự trả lời lấy.o

Chỉ còn vài ngày nừa, người ta lại kỹ niệm 30/4, để có dịp chưỡi rũa nhau. Do đó, Bạn nên so sánh tình hình kinh tế xã hội VN hiện thời với ngoại quốc thông qua những con số. Thời buổi này, có Google, thì bạn có thể tra cứu những con số, kiểm tra chéo, để biết ai nói láo, biết ai nỏi thật. Không biết, bạn hiểu ý Thiện mỗ không.

******************

SINH NHẬT CỦA THIỆN MỖ: 29/04/1934

Có vài người chúc mừng sinh nhật Thiện mỗ. Có chi mà chúc mừng. Sinh nhật ông trúng vào ngày 29.4. Cách đây 39 năm, ngày 29.04.1975, ông chã để ý đến sinh nhật, mà chỉ nghỉ đến cầu Chúa làm thế nào Big Minh không theo lời kêu gọi của Nguyễn Cao Kỳ quyết tữ thủ sống mái với Việt Cộng. Hú hồn, Big Minh đã vi dân SaiGon nuốt nhục đầu hàng VC. SaiGon thoát nạn. Đó là ngày sinh nhật của Thiện mỗ nhớ đời, không bánh kẹo hay hoa hồng như bây giờ. 

*******************

HỌC BỔNG LỮA VIỆT CỦA ALAN PHAN

Câu chuyện như thế này.

Năm ngoái, Alan Phan có tổ chức một đại học tên Bristol, tại VN, bằng MBA. Và có liên kết với 3 đại học ở VN. Học 2 năm, một năm ở VN, một năm ở Mỹ. Chi phí học là 18.000 usd / năm. Ông Alan Phan cho 50 học bỗng, mỗi học bỗng trị giá 12.000 usd. Nghĩa là, người nhận học bỗng chĩ còn trả 6.000 usd, vào khoảng 130 triệu. Mang tiếng nhận học bổng, mà còn phải trả 130 triệu đồng VN.

Một người nghèo nhận học bổng này, thắc mắc hỏi một Việt Kiều, phật tữ, ở Mỹ nhờ làm sáng tỏ vấn đề.

Câu chuyện tiếp tục như thế này: một trường X bên Mỹ chuyên đào tạo điều dưỡng viên, y tá, v.v.. Ông A.P mua lại trường X này, đổi tên thành đại học Bristol, rồi đăng ký mỡ dạy MBA ở VN với những chi tiết đã kể trên. Điểm khúc mắc là : (1) Trường đại học Bristol chưa bao giờ có kinh nghiệm dạy MBA; (2) các môn học ở VN đều được học on line; (3) bài vở các môn học được gởi từ Columbia South University (CSU), nghĩa là Bristol không có giãng viên cơ hữu mà chỉ đăng ký học ơ CSU cho sinh viên VN; (4) chi phí học on line tại CSU là 4.800 usd, nghĩa là A.P trả cho CSU 4.800 đô, rồi tính cho sinh viên VN không học bổng là 18.000 usd (lãi 13.200) cho sinh viên có học bổng là 6.000 usd (lãi 1.200 ussd). Bạn cứ thữ tính ông ta lợi nhuận thu được bao nhiêu, khi có 100 sinh viên đăng ký học. 

Sinh viên khoá đầu tiên sắp kết thúc, sẽ đươc gởi qua Mỹ học. Người ta không biết cơ sở vật chất của Bristol ra sao ở Mỹ. Một dấu hò to tướng.

29/04/2014

*************

30/04/2014: 39 NĂM SAU NHÌN LẠI

Hôm qua là ngày sinh nhật của Thiện mỗ. Đang bước qua cái tuổi 81 tuổi tây, 82 tuổi ta. Cái tuổi giống như đi trên một bãi mìn mà Mỹ đã rải thảm ở Quảng Trị. Mìn tai biến mạch máu não. Mìn dồi máu cơ tim, mìn tiểu đường, nghĩa là cái chết rình rập lúc nào không biết. Thiện mỗ cũng nhận được phần lớn các lời chúc mừng sinh nhật của các bạn mới quen trên Facebook. Còn lời chúc mừng của bạn trong đời thường, thì chỉ vài trự, vì chả bao giờ họ biết ngày sinh nhật của Thiện mỗ. Lời chúc mừng của mọi người đi đi lại lại đều giống nhau trong nội dung, chỉ có lời chúc của anh phóng viên Lê Đức Dục là hơi khác thường như sau:"Con đi vùng biên giới Tây Bắc, chừ mới biết hôm nay sinh nhật ông, kính chúc ông vạn thọ vô cương, ERP đường đường tiến tới." Té ra ông cậu theo dõi dự án ERP của Thiện mỗ.

Qua cái tuổi 81 này, tính lại không ngờ Thiện mỗ đã sống qua đến 4 chế độ: (1) từ khi sanh đến năm 21 tuổi (1955) đã sống với chế độ thực dân Pháp; (2) từ 1955-1965, đi Pháp du học, rồi làm việc ở Thuỵ Sĩ, nghĩa là 10 năm sống ở châu Âu sau thế chiến thứ 2, biết dân tư bản nó sống thế nào, nên không thể nào bị đầu độc bởi CS; (3) về lại VN năm 1965, với một bà đầm Thuỵ Sĩ vắt vai, 10 năm sống với chế độ Thiệu-Kỳ, mà bây giờ người ta gọi lại là chế độ cũ (thay vì chế độ nguỵ), biết thế nào chế độ bị Mỹ can thiệp về mặt quân sự, chính trị, và kinh tế; (4) cuối cùng từ 1975-2014, 39 năm sổng với chế độ CS biến tướng thành chế độ kinh tế thị trường (chưa được certificate do Mỹ cung cấp xác nhận) theo định hướng XHCN. Chỉ có một chế độ chưa được kinh qua là chế độ gia đình trị của Ngô Đình Diệm, 1955-1964, vì lúc ấy Thiện mỗ đang ở trời Tây, tìm đường... lập nghiệp (chứ không phải tìm đường cứu nước). 

Nhờ sống qua 4 chế độ trong thời gian khà dài, trên 10 năm, nên biết rõ những ưu điểm, khuyết điểm cũng như những hạn chế của mỗi chế độ, do đó có những suy nghĩ không giống ai, hoàn toàn độc lập đối với những định kiến đương thời. 

Hôm nay, 30/04, người ta gọi là ngày giãi phóng miền Nam, hoàn toàn thống nhất đất nước. Thiện mỗ cũng có một chút suy tư nhân dịp này, viết ra đây để bạn đọc, đọc chơi cho vui. 

Mấy ngày trước qua Facebook, Thiện mỗ gởi một tin nhắn cho một cô bên Mỹ mới quen trên FB. Không biết cô ta thuộc VK di tản thế hệ F1, hay là sinh viên du học ở luôn. Tin nhắn như sau: "Sao, ở Cali, ng ta tổ chức 30/4 thế nào? Vẫn là ngày quốc hận?". Cô ta trã lời như sau: "Dạ,  thì vẫn vở cũ diễn lại thôi bác ạ. Cũng giăng cờ,  làm lễ biểu tình,  tưởng niệm,  diễu hành ....Nhưng chỉ trong góc nhỏ của khu phố Bolsa người Việt thôi, chứ người Mỹ thì người ta cũng chẳng quan tâm và biết gì. Mà những hoạt động này giờ toàn các cụ thôi,  chứ giới trẻ chẳng mấy ai quan tâm nữa.  Cháu có cảm giác như là làm theo phong trào cho có dịp để gặp mặt,  để được thể hiện mình,  để vui chơi là chính. Chứ ở bên Mỹ rất cách biệt và cô đơn,  mấy khi được gặp mặt.  Cuộc sống là thế bác ạ."

Do đó, những bài báo mang tiếng thù hận, ngày cũng sẽ rời rạc và biến mất theo thời gian. Vừa rồi ai đó có gởi một bài, do tác giả Mạc Giao viết trong Góc nhìn Alan blog, với tựa đề : Một góc nhìn về lịch sử những đồng minh Mỹ. Bài báo mô tả các ông tướng VN miền Nam bị Mỹ bỏ rơi thế nào nên mới "để mất miền Nam vào tay CS" kèm theo những lời hằn học đối với đám trí thức miền Nam bị VC ru ngủ và vọng Bắc.

Thiện mỗ đã nghe không biết bao nhiêu lần những lý lẽ này từ miệng anh em trong gia đình cũng như của những người quen, nên thường Thiện mỗ trả lời như sau:

Điểm thứ nhất: Khi nhìn lại kỹ, thì chiến tranh VN, mà trưởc đây bắt đầu là chiến tranh dành độc lập khởi xướng bởi ông Hồ Chí Minh. Nhưng theo thời gian đây là một cuộc Trịnh Nguyễn phân tranh, Hồ một bên, bên kia là Ngô/Nguyễn. Trịnh Công Sơn gọi "20 năm nội chiến hằng ngày". Thật ra là 30 năm. Vì phía ông Hồ Chí Minh là người đầu tiên đã khởi xướng cuộc nổi dậy dành độc lập khỏi tay thực dân Pháp, nên phe cách mạng đươc xem là phe chính thống, và xem phe Ngô Đình Diệm/Nguyễn Văn Thiệu là nguỵ. Nguỵ, trong tuyên truyền là cách đánh phủ đầu phe đối nghịch với phe truyền thống, chính qui.

Điểm thứ hai: trong lịch sữ VN, vua Lê Chiêu Thống cầu viện nhà Thanh thường được xem là kẽ cóng rắn cắng gà nhà. Nguyễn Ánh (sau này là vua Gia Long) đã cầu viện nước Pháp để đánh Nguyễn Huệ, nên cũng bị dân chúng VN xem là kẽ cỏng rắn cắn gà nhà. Trong chiến tranh VN, thời hiện đại, ông Hồ Chi Minh đã khôn ngoan hơn cố tránh tiếng cỏng rắn gà nhà. Do đó, Không có quân đội LX hoặc TQ trong quân đội CSVN. Chỉ có một số cố vấn khí tài. Trong khi ấy thì phe quốc gia thừa lệnh sự điều khiển bởi quân Pháp và quân Mỹ và đồng minh (Úc, Tân Tây Lan, Phi, Hàn Quốc). Đây chưa kể miền Nam ăn gạo Mỹ, và lãnh lương Mỹ (mỗi năm Mỹ chu cấp 700 triệu usd đề nuôi bộ máy công chức và quân đội). Do đó, Ngô Đình Diệm & Nguyễn Văn Thiệu thường bị dân chúng miền Nam gán cho là những kẽ còng rắn cắn gà nhà. Và cũng do đó, binh lính cộng hoà không muốn đối đầu với VC vì sợ bị mang tiếng cỏng rắn cắn gà nhà. Westmoreland, tổng tư lệnh quân đội Mỹ ở miền Nam VN, đã cho rằng Mỹ không thắng trong chiến tranh VN là vì quân đội VNCH không chịu đánh. Chính là do mặc cảm còng rắn cắn gà nhà. Thế thôi.

Điểm thứ ba: Được làm vua, thua làm giặc. Câu nói nổi tiếng của Cao Bá Quát. Hai bên Nam Bắc đã là nội chiến, cũng như đánh một ván bài. Ngoài Bắc mang tiếng nhận viện trợ khí tài, súng ống đạn dược (sau hoà bình phải trả nợ cho LX, TQ) của LX và TQ, còn miền Nam cũng nhận viện trợ của Pháp và Mỹ, tiền bạc, súng đạn, bom đạn máy bay, quân ngoại, mà đánh không xong để thua VC thì thua một canh bạc thì phải chồng tiền (bằng cách đi học tập cãi tạo, ...) sao lại còn la lối. Dân VN đặc biệt là dân cờ bạc nặng, mà cái nguyên lý thua là phải chồng tiền, tại sao không chịu học. Được thì làm vua, thua làm giặc. Cao Bá Quát đã bảo thế.

DƯƠNG QUANG THIỆN -- 30/04/2014

*********************************************